Kosmosetik Bizitzara. Zientziaren eta Artearen artean Carlos Briones eta Gustavo A. Schwartz
Bidaia bat Big Bang-etik gaur egunera, zientziaren eta artearen artean
Data: 2026ko abenduaren 2a
Ordua: 19:00
Lekua: Modelo Aretoa
Eraberritzea ez da oraingo kontua, espezie guztien artean gizakiok liderrak izan gara planeta egokitzen gure beharretara. Naturalki eraberritzaileak gara eta orain arte erremintekin lotuak egon dira berrikuntzak. Beraz milaka urteetan asmamen ezberdinak sortu ditugu, are gehiago gaur egun zientzia eta ikerkuntzaren laguntzaz. Baina orain iraganaren segidarik ez dugu bizi, giza bilakaera garrantzitsu batetan murgildurik gaude, gure espeziearen bi gaitasun ezberdin nagusiak, teknologia (erremintak) eta hizkuntza (ezaguera eta kultura) elkartzen bai dira ugaltzen, ber interpretatzen eta sortzen harreman, hizkuntza eta zentzumen pertzepzio berriak.
Ohartu orduko esperantoa iritsi zen, hau da informatika eta sare sozialak, planetaren herenak parte hartzen duelarik. Baina daukagun lanik garrantzitsuena zera dugu Teknologia bilakaera horren nondik norakoak bereizi, gizarte eraldatzea ekarriko bai du. Historian zehar izan ohi den bezala botere gehien dutenek gidatuko dute transformazioa eta beraien helburuak betetzeko asmoz. Eta iritsi da geure buruari galdetzeko unea gure ekimenez berritzen gara? (badakigu nora joan) edo berritzera behartzen gaituzte (beste batzuk nahi duten eran). Globalizazio teknologikoa geldiezina da? Globalizazioan bitxitasuna, tokian tokikoa kabitzen da?
Hizlaria: Juan José Goñi.
Asteartea, urtarrilaren 31a, arratsaldeko 7:30ean Zarauzko Antoniano aretoan. Sarrera doakoa.
2017ko urtarrilaren 31n, asteartea, Zarautzko Antoniano Aretoan, Juan José Goñik (futucultor) "Berrikuntza guk geuk sortzen dugu ala berriztarazten gaituzte?" hitzaldia eman zuen. Hitzaldian zehar, Rita Aldabaldetreku gazteak zuzenean marraztu zuen hitzaldiaren edukia eta garapena.
1. Sarrera eta oinarrizko ideia
Hitzaldiaren izenburuak berak planteatzen zuen galdera nagusia: berrikuntzak guk geuk sortzen ditugu, ala beste batzuek ezartzen dizkigute? Goñik azpimarratu zuen gizakiok, gainerako animalia-espezieek ez bezala (naturak kasualitatez eboluzionarazten baititu), gure etorkizuna eta gure tresnak eraikitzeko gaitasuna dugula.
2. Lau zutabe banaezinak (biologia, teknologia, ezagutza eta gizartea)
Hizlariak azpimarratu zuen lau eremu horiek lotura banaezina dutela: ezin da teknologia edo ezagutza ulertu gizartean duten eraginik eta biologiaren sustrairik gabe. Giza eboluzioa paper generalista hartzeko hautuarekin hasi zen (zerbitzuetara eta arazoak konpontzera bideratuta), eta tresnak egitea, hizkuntza sortzea eta etorkizuna planifikatzea erabaki zuen, egokitzapen biologikoaren menpe bakarrik egon beharrean.
3. Teknologiaren bilakaera eta abiadura
Teknologia gure gorputzaren luzapena dela azaldu zuen (arkua, telefonoa, etab.). Historian zehar, tresna erraldoiak eta garestiak izan zirenak (adibidez, erlojua edo ordenagailu handiak) txikiagoak, estandarizatuagoak eta merkeagoak bihurtu ziren denborarekin. Datuen eta kalkulu-ahalmenaren hazkundea esponentziala izan da azken hamarkadetan, eta horrek aldaketa sakonak eragin ditu gizartean.
4. Ezagutza eta ekonomiaren muga
Goñik ohartarazi zuen ezagutza ez dela aktibo ekonomiko soil bat: partekatzen denean ez da agortzen, handitu egiten da. Salatu zuen gaur egun munduko boterea softwarearen eta algoritmoen jabeen esku dagoela, eta ekonomia kapitalean oinarritzen dela, gizartearen ongizatearen kaltetan.
5. Gizarte-aberastasuna
Aberastasuna neurtzeko Barne Produktu Gordina (BPG) bakarrik erabiltzea akats bat dela esan zuen. Horren ordez, sei kapital sozial proposatu zituen: baliabide ekonomikoak, ezagutza partekatua, ongizate kolektiboa eta osasuna, kulturak, ingurune naturala eta konfiantza.
6. Euskadiko ikuspegia eta etorkizuna
Euskadik konpromisoan eta gauzak ondo egitean oinarritutako abantaila lehiakorra duela adierazi zuen (enpresa-munduan emandako hitzaren balioa nabarmenduz). Hala ere, etorkizunera begira, ezinbestekoa dela esan zuen hezkuntza berrikustea eta prestakuntza eredua aldatzea (zuzentzea irakastea baita), diziplinartekotasuna sustatzea (giza zientziak eta zientzia teknikoak elkartuz), gizarteak benetako parte-hartze aktiboa izatea eta "progresu kontzientearen" bidean aurrera egitea, teknologiak pertsonei zerbitzu egin diezaien eta ez alderantziz.
ZarautzOnek hizlari guztiei oroigarri bat oparitzen die beren bisitaren ondoren; oraingoan, Goñik Ángel Urangaren koadro baten erreprodukzio zenbakitua jaso zuen.
Jarraian, hitzaldi osoaren bideoa eta podcasta.
Hona hemen ekitaldiaren argazki batzuk:

Juan José Goñi, donostiarra, enpresen berrikuntzan Goi Ingeniaritza Industrial ikasketak egin zituen 1973an, eta Enpresen Eraberritze Ereduan doktoretza 2001ean. Aldaketa-eremuan, ezagutza aplikatuan, berrikuntzan eta pertsonetan aholkulari aditua da. Kudeaketa- eta graduondo-masterretan unibertsitate-irakaslea da. Gizarte- eta teknologia-aldaketari buruz hainbat liburu idatzi ditu, besteak beste "Gaitasun, Teknologia eta Denbora: etorkizun bat hautatzeko progresu kontzientearen zutabeak". Gaur egun Giza Diseinu Eskolan (www.escueladisenosocial.org) gaiak garatu eta irakasle-lanetan ari da, benetako giza berrikuntzan ari diren pertsonei erremintaz hornitzeko.
Bidaia bat Big Bang-etik gaur egunera, zientziaren eta artearen artean
Data: 2026ko abenduaren 2a
Ordua: 19:00
Lekua: Modelo Aretoa
XII. edizioa
Data: 2026ko azaroaren 24a
Ordua: 19:00
Lekua: Modelo aretoa
Gonbidatu nagusia: Xabier Eizagirre, BasqueScout VFX-ren sortzailea
Data: Azaroak 20-21
Ostiralean 09.00-14.00 eta 16.00-19.00
Larunbatean 10.00-14.00 eta 16.00-20.00
Lekua: Zarauzko Malekoian, Dama ondoan
info@kuantika.eus edo 945 180 736