«Kontzientzia»: ZarautzOn-en oroigarria hizlarientzat
ZarautzOn-ek Erik Aranburu zarauztar artista gazteak egindako litografia bat oparitzen die bere hizlariei. 2/15 alea Arantzazu Lizartzari eman zitzaion.
Egun bat Baionan: Euskal Museoa eta Arnaga etxea
Euskal Museoa, GAUR 1966 erakusketa eta Arnaga Etxea
BAIONARA BISITA GIDATUA
Larunbatean, urriaren 20an, ZarautzOn Baionara doa. Egun osoko bisita gidatua antolatu dugu. Baionako Euskal Museoa eta Kanbon dagoen Arnaga Etxea ikusiko ditugu, besteak beste. Zatoz!
Baionako Euskal Museoa
Ba al zenekien Baiona eta Ipar Euskal Herria Frantziako gotorleku nagusietako bat izan zirela XX. mendera arte? Ezagutzen duzu makila? Artzain euskaldunek ezkutuko arma gisa erabiltzen zuten mizpira-egurrezko makila hori, belaunaldiz belaunaldi transmititzen dena… Ba al dakizu zergatik ez duten etxe guztiek arkitektura bera eta zergatik bereizten diren lurraldearen arabera?
Baionako Euskal Museoan (eta hiriaren historian), euskal kulturak bere altxorrak erakusten ditu gaikako hogei aretoren bidez, hiru solairutan banatutako museografia atsegin batean eskainiak.
GAUR 1966 erakusketa
GAUR taldea, Oteiza, Chillida, Basterretxea, Sistiaga, Amable Arias eta Zumeta bezalako artista garrantzitsuen obrekin. Artista hauek 1966an sortu zuten GAUR euskal arte-taldea, eta Baionako Euskal Museoak haien lanak biltzea lortu du. Erakusketa honek ehun bat obra eta dokumentu aurkezten ditu, funtsean 60ko hamarkadako garai politikokoak; urte haietan, talde honek aurre egin zion erregimen zanpatzaile frankistatik zetorren politika artistiko nagusiari.
Arnaga Etxea Museoa
Edmond Rostanden euskal jauregia
Cyrano de Bergerac-en egileak bere ametsetako etxearen dekoratu oparoa eszenaratu zuen hemen. Frantziar eta ingeles estiloko lorategien xarmak ibilaldi erromantikoa egitera gonbidatzen du bisitaria. «Harri eta berdetasunezko mirari» petoa, Arnaga Etxea behin eta berriz aurkitzeko leku bat da.
Egitaraua
- 09:00: Irteera autobusez Karmeldarren autobus geltokitik (Zarautz, Alameda hotelaren aurrean).
- 10:00: Iritsiera St. André plazara.
- 10:30: Sarrera Baionako Historia Museora, Haize Huesca historialariaren eskutik (gidari lanak egingo ditu). Bisitaren hizkuntza euskara izango da.
- 11:30 – 12:15: Museotik irten gabe, GAUR taldeari buruzko aldi baterako erakusketa bisitatuko dugu.
- 13:00 – 13:30: Aldaburua jatetxera joango gara bazkaltzera.
- 15:45: Arnaga Etxea museoa bisitatuko dugu gaztelaniazko gidari batekin.
- 18:00: Itzulera Zarautzera.
- 19:00: Iritsiera Zarautzera.
2018ko urriaren 20an, larunbata, Baionako Euskal Museoa eta Historia bisitatu genuen. 1924az geroztik Dagourette etxean dago, Errobiren ertzean. Haize Huesca historialariaren eskutik, euskal etnografiaren aretoak ezagutu genituen: etxea, ofizioak, itsasoa, jaiak eta pilota (museoak mila objektu baino gehiago gordetzen ditu pilotari buruz). Hiriaren historiaren aretoak ere ikusi genituen.
Museotik irten gabe, «1966, Gaur. Euskal artea frankismoaren garaian» erakusketa ikusi genuen. Iparraldean lehen aldiz bildu zituen taldeko zortzi artistak: Oteiza, Chillida, Sistiaga, Zumeta, Amable Arias, Basterretxea, Ruiz Balerdi eta Mendiburu. Arratsaldean, Kanboko Arnaga etxean amaitu genuen eguna, Edmond Rostanden etxean.
Antropologia / etnografia
- Museoa 1924an ireki zen Dagourette etxean, Errobiren ertzean. XVI. mendearen amaierako edo XVII.aren hasierako merkatari-etxea da, eta 1991tik monumentu historikoa.
- 2001etik honela banatzen da: atal etnografikoa portuko antzinako biltegietan, eta arte eta historiakoa goiko solairuetan. 2.000 objektu inguru daude, 20 aretotan banatuta: landa- eta etxe-bizitza, hileta-erritoak, ofizioak, itsasoko eta ibaiko jarduerak, jaiak eta jokoak.
- Historiadun xehetasun bat: fatxadan oraindik ikus daiteke «tornua», eraikina ospitale zenean jaioberriak izenik gabe uzteko erabiltzen zena. 1867ra arte erabili zen.
Euskal pilota
- Museoak mila objektu baino gehiago ditu pilotari eta haren aurrekoari, jeu de paume-ari, buruz.
- 1957an Donibane Lohizuneko Arramendy bilduma erosi zen. 1958an pilotaren areto handi bat inauguratu zen, pilotarien keinuak irudikatzen zituzten manikiekin.
- Istorio bitxi bat: Emile Broquedis izan zen Baionako azken paumier-a. Saint-André trinketea paumetik pilotara nola igaro zen bizi izan zuen, 1888 inguruan. Haren alaba Marguerite-k tenisean urrezko domina olinpikoa irabazi zuen Stockholmen, 1912an.
Gaur taldea (2018ko erakusketa)
- Erakusketaren izena 1966, Gaur. L’art basque sous le franquisme izan zen, eta Jacques Battestik komisariatu zuen. 100 bat obra eta 100 dokumentu bildu zituen. Iparraldean lehen aldiz elkartu ziren taldeko zortzi artistak: Oteiza, Chillida, Sistiaga, Zumeta, Amable Arias, Basterretxea, Ruiz Balerdi eta Mendiburu.
- Testuingurua: Donostia, 1966. Diktadurak kultura kontrolatzen zuen, eta euskal kultura folklorera mugatuta zegoen. Gaur taldeak arte modernoari bidea ireki nahi izan zion, eta Euskal Eskolaren hazia izan zen.
- Katalogo elebiduna dago, frantsesez eta euskaraz: Gaur, 1966. L’art basque en résistance / euskal arte ihardukitzailea.
Zainketa aringarriak Lehen Arretan: zer jarri behar da erdigunean?
Bizitzaren amaiera bezalako gai sentikor bat poesiaz janzteko eta hain esaldi dotorez uztartzeko erakutsi zuen trebezia benetan bikaina izan zen.
«Mundu-menderatzearen ideologia»
Peter Thiel, 2002an: «Alexandro Handi bat behar dugu, Estatu Batuak murgilduta dauden korapilo gordiarra ebakiko duena. Eta presidente horrek ezin du presidente konbentzional bat izan, presidente konbentzional bat lotuegi baitago Estatu Batuetako Konstituzioaren egitura osoarekin.»
Bisita gidatuak
Hitzaldiak
Notiziak
Solasaldiak Koronavirus garaian
Tailerrak
Zineforum
