Kosmosetik Bizitzara. Zientziaren eta Artearen artean Carlos Briones eta Gustavo A. Schwartz
Bidaia bat Big Bang-etik gaur egunera, zientziaren eta artearen artean
Data: 2026ko abenduaren 2a
Ordua: 19:00
Lekua: Modelo Aretoa
Otsailaren 13an, asteartea, 19:30ean, Zarauzko Antoniano Aretoan, "Bitcoin: iraultza ala burbuila?" hitzaldia izango dugu, Ibai Gesalagarekin, finantza pertsonalen entrenatzailearekin.
Bitcoinak Blockchain teknologia du oinarri. Blockchaina kontuak eramateko liburu handi bat bezala da. Bertan sarrera guztiak elkarlotuta eta zifratuta daude transakzioen segurtasuna eta pribatutasuna gordetzeko asmoz. Hau guztia milaka ordenagailuz osatutako sare batek kontrolatzen du, eta horrela erabiltzaileak datu guztiak leku batean soilik zentralizatuta ez daudenaren ziurtasuna izango du. Beste modu batera esanda, mundu guztian sakabanatuta dagoen datu base seguru bat da (zifratuaren ondorioz) edozein motatako transakzioak gauzatzeko.
Transakzio ekonomikoak egiteko jaio zen Bitcoina. Honekin, gure salerosketek ez dute banketxe baten onespena behar izango transakzioaren dirua ontzat emateko. Horrela, prozesuaren kontrola erabiltzailearena izango da eta ez banketxearena. Sistema hau erabiltzeak konfiantza sistema informatiko matematiko eta enkriptatu bati emango dio, eragiketari neutraltasuna eta egiazkotasuna emango diolarik.
Zer da Bitcoina?
Kriptomoneta bat da, deszentralizatua eta kode irekikoa. Ez du inongo gobernuk ez eta enpresak sortu ez eta kontrolatzen ere.
Nola funtzionatzen du?
Kontu-liburu ireki bat bezala, non egiten diren transakzio guztiak publikoak diren.
Nola eskura daitezke Bitcoinak?
"Exchange" kontu bat irekiz (kanbio etxe batean), transferentzia bitartez edo kreditu txartela erabiliz. Produktu zein zerbitzuak salduz ere eskura daitezke, baita norbaiti zuzenean erosketa bat eginez.
Zeren baitan dago Bitcoinaren prezioa?
Eskaintza eta eskariaren menpe dago, burtsako akzioen moduan.
Bitcoina burbuila bat al da?
Oso teknologia berria denez merkatuak bere balioa aurkitu behar du, horregatik oso izaera aldakorra du. Egundaino igoera eta jaitsiera nabarmenak izan ditu eta horrela jarraituko du bere merkatuko balioa topatu eta egonkortu arte. Oso prezio handia izan dezake, jendeak erabiltzen badu edo baita zero ere, inork ez badu erabiltzen.
Ba al da beste kriptomonetarik?
Egun milatik gora dira, baina gutxi Bitcoinaren parean jartzeko modukoak, askoz ere zentralizatuagoak direlako eta hauetako askok beste funtzio batzuk dituztelako. Moneta asko startup-entzat finantziazio modu bat dira. Hauetako gehienak bost urte barru desagertuko dira, baina berriak ere azalduko dira, Interneteko enpresekin gertatu zen bezala.
Sarrera doakoa.
2018ko otsailaren 13an, asteartean, Zarauzko Antoniano Aretoan "Bitcoin: iraultza ala burbuila?" hitzaldia izan genuen, Ibai Gesalagarekin, finantza pertsonalen entrenatzailearekin.
1. Hasierako hiru galdera
Gesalagak hitzaldia hiru gairen inguruan antolatu zuen: zer erabilgarritasun izan dezakeen Bitcoinek, nola funtzionatzen duen eta zer beste aplikazio dituen teknologia horrek. Hasierako galderen artean hauek zeuden: nork entzun du Bitcoini buruz? Nork daki zer den? Nork du bitcoinen bat?
2. Zer den (eta zer ez den) Bitcoin
Bitcoin ez da enpresa bat, ezta finantza-produktu bat ere: internet-protokolo bat da, "hizkuntza bat", hizlariaren hitzetan. Defendatu zuen, beste kriptomoneta batzuekin batera, diruaren forma berri bat dela, banku- eta finantza-sektorea eta hirugarrenengan dugun konfiantza erabat eraldatuko dituena, eta bere eragina internetek izan zuenarekin konparatu zuen. Gogorarazi zuen 2009ko urtarrilaren 3an jaio zela, Satoshi Nakamoto ezizenez sortzaile anonimo batek sortuta, finantza-krisiaren erdian, eta kode irekiko proiektu gisa partekatu zela, boluntarioen komunitate batek eraikia eta berdinen arteko sare gisa (peer to peer) funtzionatzen duena. Esan zuenez, lehen bost edo sei urteetan ez zioten kasurik egin.
3. Zer da dirua?
Bitcoin ulertzeko, hasteko dirua zer den ulertu behar dela defendatu zuen: berez ez du baliorik, baliodun gauzak (produktuak edo zerbitzuak) erosteko erabiltzen da. Gaur egungo dirua banku zentralek eta banku pribatuek sortzen dute, erreserba zatikatuaren bidez, eta beti zor gisa. Hizkuntza bat bezala definitu zuen, balioa adierazteko akordio sozial bat, truke zuzena gainditzeko balio izan duena, baina kontrol-sistema bat ere bai; horregatik, erregeek eta gobernuek beti kontrolatu dute oso hurbiletik.
Hortik haren galderak: komunikabide anitzak eta askeak nahi baditugu, zergatik izan moneta bakarra, Estatuak kontrolatua, eta ezin aukeratu erabili nahi dugun dirua? Zer gertatzen da bankuak edo gobernuak hilean euro gutxi batzuk bakarrik atera ditzakezula erabakitzen badu, zure aurrezkiek bat-batean lau aldiz gutxiago balio badute, edo beste herrialde batera joan nahi baduzu eta zure dirua ateratzen uzten ez badizute?
4. Diru deszentralizatua, neutrala eta mugarik gabea
Gesalagarentzat, Bitcoinen gakoa deszentralizatua, neutrala, mugarik gabea eta zentsuraren aurkakoa izatea da. Edonork erabil dezake aplikazio bat deskargatuta, erregistratu beharrik gabe, eta, horrela, mundu osoari irekita dagoen ekonomia global batean sartu, arraza, sexu, sinesmen, etnia edo adin bereizketarik gabe. Diru programagarriaz ere hitz egin zuen, adibidez kontratu adimendunekin edo bere mantentze-lanak eta erregaia ordaintzen dituen ibilgailu autonomo batekin.
Aurreratu zuen bankuek eta gobernuek teknologia hori hartu eta "kontrolarekin paketatuko" dutela, eta azpimarratu zuen benetan garrantzitsuena ez dela blockchain-a, datu-base bat besterik ez dena, baizik eta, bitartekaririk eta autoritaterik gabe, elkarri konfiantzarik ez dioten aldeen artean adostasun banatua lortzeko gai den protokoloa.
5. Inklusio finantzarioa, eta oraindik gaztea den teknologia
Hizlariaren arabera, 2018an planetaren erdiak baino gehiagok ez zuen banku-konturik, eta Europatik kanpoko herrialde batera banku bidez dirua bidaltzeak hiru eta bost egun artean irauten du, eta 20 eta 30 euro artean kostatzen du. Adibide gisa, 30 euroko mugikor bat jarri zuen, Kenyako herrixka batera iristean telekomunikazio-gailu izateari utzi eta banku bihurtzen dena. Aitortu zuen, hala ere, Bitcoin oraindik hasierako fasean dagoela, internetaren lehen garaien antzekoan: ez da erraza ulertzea nola erosi ezta modu seguruan nola gorde ere, eta ezin dira egunean milioika ordainketa egin Visarekin bezala, "baina hori guztia helduko da". Bloke hau Andreas Antonopoulosen esaldi batekin itxi zuen: "Bitcoinek ez du baimenik eskatzen".
6. Nola funtzionatzen du
Kontu-liburu batekin konparatu zuen, non edonork izan dezakeen kopia bat eta mugimenduak egiazkoak direla baieztatu dezakeen; datuak behin idatzita, ezin dira aldatu. Lehen blokea 2009ko urtarrilaren 3an sortu zen, 50 bitcoinekin, eta ordutik hamar minuturik behin sortzen da bloke berri bat, gutxi gorabehera. "Meatzariek" egiten dituzte hori ahalbidetzen duten kalkulu matematikoak eta transakzioak berresten dituzte, eta "nodoek" berretsitakoa egiazkoa dela egiaztatzen dute. Blokeko saria lau urtetik behin erdira jaisten da (50 bitcointik 25era 2012an, eta gero 12,5era), aurreikusitako 21 milioi bitcoinetara iritsi arte, zortzi hamartarrekin zatigarriak (unitate txikiena, 0,00000001, satoshi bat da).
Azaldu zuen transakzio guztiak publikoak direla, baina ez kontu bakoitzaren jabea nor den, eta transakzio bat egiteko jabeak bakarrik duen gako pribatuarekin sinatu behar dela. Diru-zorro mota desberdinak ere errepasatu zituen: mugikorrekoa, Trezor edo Ledger bezalako gailuak eta paperezkoa.
7. Blockchain teknologiaren beste aplikazioak
Hirugarren baten beharrik gabe (bankua, gobernua, notarioa…) egia zein den adostera iristeak, adierazi zuenez, beste aplikazio asko ditu: jabetza-erregistroak, bitartekaririk gabeko maileguak, produktuen trazabilitatea, datuen segurtasuna, boto elektronikoko sistemak, dohaintzak eta crowdfunding-a, gastu publikoaren kontrola edo elektrizitatearen banaketa, besteak beste.
Hona hemen ekitaldiaren argazki batzuk:

Ibai Gesalaga, zarauztarra, grafiko diseinatzailea eta argazkilaria izan zen urte askotan, eta finantza pertsonaletako entrenatzaile bilakatu zen, finantza- eta askatasun pertsonal handiagoaren bila. Otzarreta-n grafiko diseinatzaile egin zuen lan, freelance argazkilari eta produkzio-arduradun Donostiako Adhoc eta Arista publizitate-agentzietan. Gero Gesalaga Precocinados-en publizitate-arduradun izan zen, eta freelance eta ekintzaile hobea izateko bidea egin nahi izan zuen. Bi urte daramatza finantza pertsonalen munduan murgilduta.
Bidaia bat Big Bang-etik gaur egunera, zientziaren eta artearen artean
Data: 2026ko abenduaren 2a
Ordua: 19:00
Lekua: Modelo Aretoa
XII. edizioa
Data: 2026ko azaroaren 24a
Ordua: 19:00
Lekua: Modelo aretoa
Gonbidatu nagusia: Xabier Eizagirre, BasqueScout VFX-ren sortzailea
Data: Azaroak 20-21
Ostiralean 09.00-14.00 eta 16.00-19.00
Larunbatean 10.00-14.00 eta 16.00-20.00
Lekua: Zarauzko Malekoian, Dama ondoan
info@kuantika.eus edo 945 180 736