“Jakinduriek mundue erreko dau”
Azaroaren 3an, asteartea, 19:00etan, Zarauzko Modelo Aretoan: Andoni Egaña eta Eli Pagola bertsolariek bertsoa eta errima jarriko diete ikertzaileek proposatutako zientzia gaiei.
ZarautzOnek 2018ko azaroaren 6an, asteartea, 19:00etan, Antoniano Aretoan antolatu zuen Zarautzen Zientziaz Blai ekimenaren bosgarren edizioa, XVIII. Zientzia, Teknologia eta Berrikuntza Astearen barruan. Europa, Estatu eta Euskadi mailan antolatzen den ekimen hau Innobasquek, Euskadiko Berrikuntza Agentziak, koordinatzen duen programaren barnean iristen da Zarautzera; programaren arabera, Zarautz da unibertsitaterik ez duen eta Astearen barruan horrelako ekitaldia ospatzen duen Euskadiko herri bakarra. Ekitaldiak zarauztar gazteen —batzuk jada zientzialari— eta beren ibilbide akademikoa eta profesionala erabakitzen ari diren gazteen arteko hurbiltze eta truke gune izan nahi zuen. Interneten zuzenean jarraitzeko aukera eskaini zen.

Ekitaldia Lorena Fernándezek aurkeztu eta gidatu zuen. Deustuko Unibertsitateko Identitate Digitaleko zuzendaria eta INSPIRA STEAM programaren —neskatilen arteko teknologia sustatzeko proiektua— mentorea da.
Zarauzko lau gaztek aurkeztu zituzten beren proiektuak.
Ane Arrizabalaga. Euskal Herriko Unibertsitatean (UPV/EHU) Kimikan lizentziaduna eta Bartzelonako Unibertsitatean Kimika Analitikoan masterduna da; Bartzelonako Unibertsitatean (UB) Kimika Analitikoa eta Ingurumenari buruzko doktoregoa egiten ari da. Bere proiektuak, «Ingurumeneko eta elikagaietako kutsatzaileen azterketa», masa-espektrometriaren metodologia analitikoak garatzea du helburu, balio komertzial handiko kontsumo-produktuen iruzurrak eta faltsutzeak fidagarritasunez detektatzeko. Oliba olioak balio ekonomiko handia du mundu osoan, eta Espainia ekoizle nagusietako bat da. Olioa faltsutzeko bi praktika nagusi daude: olio mota desberdinen nahasketa eta pigmentu naturalez osatutako koloratzaileen erabilera. Horregatik, ekoizpen horien kalitate- eta egiazkotasun-kontrolak egin behar dira iruzurrezko praktikak saihesteko.
Saioa Ostolaza. Euskadiko Batxilergo Sari Berezia 2002an. Nafarroako Unibertsitateko telekomunikazioen ingeniaria da; 2008an bere graduaren proiektua aurkeztu zuen, Italiako Visionee enpresan lan egiten zuen bitartean. 2011tik Alifax-en lan egiten du, diagnostiko-tresna klinikoak eta erreaktibo medikoak garatzen, ekoizten eta banatzen dituen eta laborategiak automatizatzen dituen Italiako enpresan; Iberia eta Latinoamerikako Sailaren kudeatzailea da. Bere hitzaldiak, «Bakteriologia modernorako automatizazioa», enpresaren bakteriologia arloa izan zuen oinarri: bakterioen kultiboa bizkortzen, mikrobioaren aurkako aktibitate hondakina antzematen, suszeptibilitate-azterketak egiten eta petri plateren marradurak egiten dituzten sistema erabat automatizatuak, emaitza azkar eta fidagarriak emanez.
Maider Kortajarena. Lanbidez erizaina da; praktika klinikoko urte batzuen ondoren irakaskuntzari ekin zion eta EHUn doktore egin zen. Medikuntza eta Erizaintza Fakultateko Erizaintza Graduko irakaslea da, «Zahartzaro Osasuntsu eta Bizi Kalitatea» eta «Biomedikuntzan Ikerketa» masterretako irakaslea, eta Ageing-ON ikerketa taldeko kidea. Talde hori 2009an hasi zen lanean, eta diziplina anitzekoa da: Fisioterapia, Erizaintza, Jarduera Fisikoa eta Kirola, Medikuntza, Farmakologia, Elikadura eta Nutrizioa, Biokimika eta Psikologia alorretako ikerlariek egiten dute lan bertan. Ariketa fisiko eta mentalen programa bat diseinatu du taldeak, Gipuzkoako 10 egoitzatan jartzen ari dena, 65 urtetik gorako 112 pertsonaren parte-hartzearekin. Proiektuaren helburua da ariketa pertsonalizatuak eta denboran mantenduak mendekotasun egoerak atzeratzen dituela egiaztatzea; lehen emaitzak oso positiboak izan dira.
Josu Olabarria. Oteiza Lizeoko Fabrikazio Mekanikoaren Diseinuko 2. Zikloko ikaslea da. Bere proiektuak, «Eraikuntza adimendu baten kontrola smartphone batetik», eraikuntza adimendunaren inguruko ohikoak ez diren komunikazio bideak ikertzen ditu: ahotsa, keinuak eta hari gabeko teknologiak erabiltzen ditu eraikuntzak erabiltzaileen edozein beharretara molda daitezen. Oteizako proiektuetan ohikoa den bezala, hardware eta software irekian oinarrituta garatu da.
Edizio horretako berritasun gisa, zientzia-dibulgatzaile bat gehitu zen ekitaldira: Josu López Gazpio, Kimikan doktorea, zientifikoa eta dibulgatzailea. Zientzia eta teknologiarekin lotutako umorezko parodiak eskaini zituen.
Ekitaldiaren egunean bertan, 2018ko azaroaren 6an, ekimenaren berri eman zuten Noticias de Gipuzkoak («Zarautz se empapará de ciencia hoy por quinto año consecutivo», Nagore Odriozolaren erreportajea) eta Diario Vascok («Zarautz se adentra esta tarde en la Semana de la Ciencia», Antxon Etxeberriarena).
Azaroaren 3an, asteartea, 19:00etan, Zarauzko Modelo Aretoan: Andoni Egaña eta Eli Pagola bertsolariek bertsoa eta errima jarriko diete ikertzaileek proposatutako zientzia gaiei.
ZarautzOn-ek Erik Aranburu zarauztar artista gazteak egindako litografia bat oparitzen die bere hizlariei. 2/15 alea Arantzazu Lizartzari eman zitzaion.
Bizitzaren amaiera bezalako gai sentikor bat poesiaz janzteko eta hain esaldi dotorez uztartzeko erakutsi zuen trebezia benetan bikaina izan zen.