Zainketa aringarriak Lehen Arretan: zer jarri behar da erdigunean?
Bizitzaren amaiera bezalako gai sentikor bat poesiaz janzteko eta hain esaldi dotorez uztartzeko erakutsi zuen trebezia benetan bikaina izan zen.
Arantzazu Lizartza Saizar Familia eta Komunitate medikuak (Osakidetza) “Zainketa aringarriak Lehen Arretan: zer jarri behar da erdigunean?” hitzaldia eskainiko du. Urriaren 6an, asteartean, 19:00etan, Modelo Aretoan izango da, ZarautzOn eta Zarautz Herri Zaintzaileak gonbidatuta. Bederatzigarren urtea jarraian antolatzen dugula elkarlanean ekimen hau, mundu mailan Zainketa Aringarrien eguna ospatzen den astean.
Hitzaldiaren helburua Lehen Arretan—gainezka dagoen zerbitzu batean— zainketa aringarriek hartzen duten espazioa erdigunean jartzea izango da: zer den zainketa aringarri bat Lehen Arretako lantaldearentzat, eta zer espero duten gaixoak eta senideek. Bizitzaren amaieran indartsu ote gabiltzan, edo ahulguneren bat ba ote dugun gai honen inguruan galdetuko da. Komunitateari ere keinu bat egingo zaio, baita Aurretiazko Borondateen gaiari ere.
ZarautzOn, Elhuyar eta DIPCk-ekin batera, Passion for Knowledge nazioarteko zientzia-jaialdiarekin bat eginez, hitzaldiaren aurretik ON ZIENTZIA bideo lehiaketaren irabazlea proeiektatuko da, Mikrobiotari buruzko 5’ko bideoa, hain zuzen ere urtarrilean izan genuen gaia. Hona hemen saritutako bideoa: Gure bigarren garuna
Urriak 6, asteartea, 19:00etan, Modelo Aretoan. Sarrera doakoa da, aforoa bete arte.
Urtero legez, Zarautz Herri Zaintzailearekin elkarlanean antolatutako hitzordura bildu ginen, udazkeneko lehen euri zaparradekin batera, Arantzazuren hitzaldiaz gozatzeko.
Hasi aurretik, ZarautzOn, Elhuyar eta DIPCren eskutik, eta Passion for Knowledge nazioarteko zientzia-jaialdiaren barruan, ON ZIENTZIA lehiaketaren bideo irabazlea proiektatu zen: mikrobiotari buruzko 5 minutuko ikus-entzunezkoa, Gure bigarren garuna izenburukoa.
Baina denok geunden Arantzazuri entzuteko zain. Emakume gazte bezain apartak hitzaldi berritzaile eta sakona eskaini zigun. Gai benetan gogor eta serio bati adarretatik helduta, poesiaren bidez geure bizitzaren azken uneen inguruan hausnartzera gonbidatu gintuen. Bere hitzaldia laburtzeko hitz bat hautatu beharko banu, “goxoa” litzateke.
Bizitzaren amaiera bezalako gai sentikor bat poesiaz janzteko eta hain esaldi dotorez uztartzeko erakutsi zuen trebezia benetan bikaina izan zen.
Eskerrik asko, Arantzazu!
Ideia nagusi batzuk
Gaixo paliatiboa ez da bakarrik onkologikoa: Gaixotasun aurreratu eta sendagaitza duen edozein pertsona hartzen du barne, ez soilik azken egunetan daudenak.
Detekzio goiztiarraren erronka: Zaintza paliatiboak berandu ematea da akats nagusietako bat. NECPAL tresna eta 12 hilabeteko pronostiko-galdera gakoak dira garaiz esku hartzeko.
Helburua ez da bizitza luzatzea ezta heriotza azkartzea ere: Jarrera paliatiboaren xedea sintomak eta patimendua arintzea da, pertsonaren duintasuna erdigunean jarriz.
Besteen mina eta konpasionatzea: Mina ez da soilik fisikoa; Cicely Saunders-ek zioenez, mina jasanezina bihurtzen da inori inporta ez zaionean.
Bizitza biologikoa vs. Bizitza biografikoa: Bioetikan, pertsonaren autonomia eta duintasuna pisu handiko balioak dira, ez soilik izate biologikoa mantentzea.
Tarteko bideak indartu: Basakeria terapeutikoaren eta eutanasiaren artean, aurretiazko borondateen plangintza, zaintza aringarriak eta sedazioa bezalako irtenbideak sustatu behar dira.
Argazkiak
Arantzazu Lizartza Saizar (Leitza, 1994) Familia eta Komunitate medikua da Osakidetzan; gaur egun Berastegin bizi da. Medikuntzan graduatua da Euskal Herriko Unibertsitatean (EHU), eta Familia eta Komunitate Medikuntzan espezializatu zen Osakidetzan, Donostia Unibertsitate Ospitalean. Gaur egun, Bioetikako ikasketak egiten ari da Diego Gracia bioetikako erreferentearen gidaritzapean. 2025ean bere lehen bakarkako poesia-lana argitaratu zuen, 0 negatiboa (Pamiela), medikuntza, bizitza eta filosofia uztartzen dituen liburua.
Peter Thiel, 2002an: «Alexandro Handi bat behar dugu, Estatu Batuak murgilduta dauden korapilo gordiarra ebakiko duena. Eta presidente horrek ezin du presidente konbentzional bat izan, presidente konbentzional bat lotuegi baitago Estatu Batuetako Konstituzioaren egitura osoarekin.»
Esperientziarik onenak eskaintzeko, cookie-ak bezalako teknologiak erabiltzen ditugu gailuko informazioa gorde eta/edo atzitzeko. Teknologia horiei baimena emateak nabigazio-portaera edo webgune honetako identifikatzaile bakarrak bezalako datuak prozesatzeko aukera emango digu. Baimenik ez emateak edo baimena kentzeak eragin negatiboa izan dezake zenbait ezaugarri eta funtziotan.
Funcional
Always active
El almacenamiento o acceso técnico es estrictamente necesario para el propósito legítimo de permitir el uso de un servicio específico explícitamente solicitado por el abonado o usuario, o con el único propósito de llevar a cabo la transmisión de una comunicación a través de una red de comunicaciones electrónicas.
Preferencias
El almacenamiento o acceso técnico es necesario para la finalidad legítima de almacenar preferencias no solicitadas por el abonado o usuario.
Estadísticas
El almacenamiento o acceso técnico que es utilizado exclusivamente con fines estadísticos.El almacenamiento o acceso técnico que se utiliza exclusivamente con fines estadísticos anónimos. Sin un requerimiento, el cumplimiento voluntario por parte de tu proveedor de servicios de Internet, o los registros adicionales de un tercero, la información almacenada o recuperada sólo para este propósito no se puede utilizar para identificarte.
Marketing
El almacenamiento o acceso técnico es necesario para crear perfiles de usuario para enviar publicidad, o para rastrear al usuario en una web o en varias web con fines de marketing similares.