Kosmosetik Bizitzara. Zientziaren eta Artearen artean Carlos Briones eta Gustavo A. Schwartz
Bidaia bat Big Bang-etik gaur egunera, zientziaren eta artearen artean
Data: 2026ko abenduaren 2a
Ordua: 19:00
Lekua: Modelo Aretoa
ZarautzOnek, Zarautzen, bi saiotan, "Inteligencia artificial, ética y comunicación: el factor humano en la era de la mediación algorítmica" irakurketa eta eztabaida tailerra antolatu zuen, Patricia Ventura Pocinoren liburuan oinarrituta.
Liburua elkarrekin irakurri genuen, komunikaziotik adimen artifizialaren gobernantzari nola lagun diezaiokegun eta giza faktorea zergatik den ezinbestekoa hausnartzeko.

Liburuaren arabera, komunikaziotik adimen artifizialaren gobernantzari lagun diezaiokegu, teknologia pertsonaren lehiakide eta hobetzaile gisa aurkezten duten eta giza jarduera automatizatzera bultzatzen duten narratibak zalantzan jarriz.
Halaber, adimen artifizialari onena ateratzeko, komunikabideetan modu arduratsuan hartu behar dela planteatzen du, gizakiaren eta makinaren arteko osagarritasunaren esparruan.
Patricia Ventura Pocino Hedabide, Komunikazio eta Kulturan doktorea da (cum laude), Bartzelonako Unibertsitate Autonomoan (UAB), eta adimen artifizialean, etikan eta komunikazioan aditua. "Inteligencia artificial, ética y comunicación: el factor humano en la era de la mediación algorítmica" liburuan (Editorial UOC, 2024), Salvador Alsiusen hitzaurrearekin, komunikazioak bitartekaritza algoritmikoaren aurrean duen zeregina aztertzen du.
Egilearen webgunea: patriciaventura.me
Tailerrean, liburuaren irakurketa partekatua egin genuen bi saiotan.
Saio bakoitzak taldeko irakurketa-dinamika hau izan zuen:
Saioak Zarautzen egin ziren, 2025eko irailaren 28an eta urriaren 28an:
Gehienez 15 pertsona.
"Inteligencia artificial, ética y comunicación" tailerrak irakurketa eta eztabaida talde bat bildu zuen bi saiotan (2025eko irailaren 28an eta urriaren 28an), Patricia Ventura Pocinoren liburuaren inguruan.
Saio bakoitzaren amaieran, parte-hartzaile bakoitzak azken esaldi bat idatzi zuen, irakurketatik eta eztabaidatik berekin zeraman ideia-indarrarekin. Hemen ideia horien sintesia eta tailerraren balorazioa jasotzen ditugu.
1. Makinek ez dute pentsatzen, ez sentitzen
Emozioak, bereizmena, intuizioa edo gorputz-zentzumenak gabe, adimen artifizialak kalkulatu, memorizatu eta errepikatu egiten du, baina ez da adimentsua giza zentzuan. Horregatik, bere aplikazioei mugak jarri behar zaizkie, eta kontrolatzeko ezarritako zazpi printzipioak bete daitezen eskatzen da.
2. Datuarekiko "fede itsua"
Datafikazioari ia magiazko balioa egozteak eta hizkuntza konputazionalarekiko fede itsuak benetako giza pentsamendua deuseztatzen dute: adimen artifiziala pertsonek elikatzen dute.
3. Balioen eta herritarren zerbitzuan
Beste edozein teknologia bezala, adimen artifizialak gizarte bidezkoago bati eta eraldaketa sozialean konprometitutako herritartasun aktibo bati lagunduko dioten balio, printzipio eta lehentasunei erantzun behar die. Herritartasun kritikoak bakarrik txerta dezake begirada humanista.
4. Arrazionaltasun instrumentaletik arrazionaltasun kritikora
Gizakiak arrazionaltasun instrumentala arrazionaltasun kritikoz ordezkatzeko gai izatea desiratu zen.
5. Boterea eta erantzukizuna
Adimen artifizialak komunikazioan duen sarrerak botere-harremanak eraldatzen ditu: pertsonen balioa gutxitzen du, makinei ematen die, eta erantzukizunak saihesteko aukera ematen du. Gainera, munduko gobernantzaren boterea gutxi batzuen eskuetan pilatzen duela azpimarratu zen, eta galdera bat geratu zen irekita: zer nolako herritarren oposizio- edo protesta-ekintzak izan daitezke eraginkorrak, bezero garen aldetik egin dezakeguna baino harago? Zalantzan jarri zen komunikazio-enpresa konbentzionalak aliatu izango direnik ahalegin horretan.
6. Adimena ala simulazioa?
Galdetu zen gai ote den gure gizartea "Adimen Artifizial" izena "Ordenagailu bidezko Simulazio" izenaz ordezkatzeko, eta sistema hauei giza gaitasunak ez egozteko eta haien erabileran kritiko jarraitzeko beharra nabarmendu zen.
7. Printzipio etikoak eta dirua
Oso zaila da printzipio etikoak defendatzea helburu nagusia dirua irabaztea denean: sistemak helburu horrekin diseinatzen dira, eta gero gizartearentzako onura gisa aurkezten dira. Multinazional handiek datuak masiboki biltzeak ere kezka sortu zuen, helburu monetarioa duelako.
Azken balorazioan, taldeak ezagutza partekatua sortzeko gai dela egiaztatu zuen, eta irakurketak identifikatzen lagundu zuen alderdi hauek nabarmendu zituen:
Adimen artifizialaren ikuspegi integral baterako, taldeak komunitatean duen eraginaren azterketa falta zela adierazi zuen: datu-zentroek behar duten ura eta energia, eta horrek epe labur eta ertainera duten jasangarritasuna zalantzan jartzera eramaten du.
Bidaia bat Big Bang-etik gaur egunera, zientziaren eta artearen artean
Data: 2026ko abenduaren 2a
Ordua: 19:00
Lekua: Modelo Aretoa
XII. edizioa
Data: 2026ko azaroaren 24a
Ordua: 19:00
Lekua: Modelo aretoa
Gonbidatu nagusia: Xabier Eizagirre, BasqueScout VFX-ren sortzailea
Data: Azaroak 20-21
Ostiralean 09.00-14.00 eta 16.00-19.00
Larunbatean 10.00-14.00 eta 16.00-20.00
Lekua: Zarauzko Malekoian, Dama ondoan
info@kuantika.eus edo 945 180 736