Kosmosetik Bizitzara. Zientziaren eta Artearen artean Carlos Briones eta Gustavo A. Schwartz
Bidaia bat Big Bang-etik gaur egunera, zientziaren eta artearen artean
Data: 2026ko abenduaren 2a
Ordua: 19:00
Lekua: Modelo Aretoa
ZarautzOnek 2024ko apirilaren 23an, maiatzaren 7an eta 21ean, asteartetan, Zarautzen, "Palacios del Pueblo: políticas para una sociedad más igualitaria" irakurketa- eta eztabaida-tailerra antolatzen du, Jose Mari Larramendik zuzenduta; ZarautzOneko kidea da.
Eric Klinenbergen liburua elkarrekin irakurriko dugu, galdetzeko zer espazio eta erakunde behar dituen Zarautz bezalako komunitate batek pertsonak elkartu, harremanetan jarri eta elkar aitor dezaten.

Klinenbergek gizarte-azpiegitura deitzen die harreman pertsonalak osatzen dituzten espazio fisikoei eta erakundeei. Haren ustez, jendeak gizarte-azpiegitura osasungarriak dituzten lekuetan sortzen ditu loturak, ez komunitatea sortu nahi duelako, baizik eta ezinbestekoa delako harremanak loratzea tratu luzea eta errepikakorra dagoenean, batez ere gozatzen diren jardueretan parte hartzen denean.
Egilearentzat gizarte-azpiegitura dira:
Tailerrak begirada hori gure errealitatera ekarri nahi du, eta guztion artean gure eskura dagoen gizarte-azpiegituren eredu bat eraiki.
Eric Klinenberg soziologoa da. "Palacios del pueblo: Políticas para una sociedad más igualitaria" (Capitán Swing) liburuan, gizarte demokratikoen etorkizuna espazio partekatuetan oinarritzen dela defendatzen du, hala nola liburutegietan, parkeetan edo haurtzaindegietan.
Tailerrean liburuaren irakurketa partekatua egingo dugu, hiru saiotan.
Saio bakoitzak talde-irakurketako dinamika bera jarraitzen du:
Saioak astearte hauetan izango dira: apirilaren 23an, maiatzaren 7an eta maiatzaren 21ean, 18:00etatik 20:00etara:
Gehienez 15 pertsona.
"Palacios del Pueblo: políticas para una sociedad más igualitaria" tailerrak, Jose Mari Larramendik zuzenduta, parte-hartzaile talde bat bildu zuen Eric Klinenbergen liburuari buruzko irakurketa- eta eztabaida-hiru saiotan (2024ko apirilaren 23an, maiatzaren 7an eta 21ean).
Saio bakoitzaren amaieran, parte-hartzaile bakoitzak azken esaldi bat idatzi zuen, irakurketatik eta eztabaidatik eramaten zuen ideia nagusiarekin. Hona hemen ideia horien sintesia.
1. Gizarte-azpiegitura egoteko lekua da, ez igarotzekoa soilik
"Ez-lekuen" aurrean (espazio aseptiko eta funtzionalak, jendea igarotzen baino ez den lekuak, ezer partekatzen ez den tokiak), komunitateak topaketa, aurkikuntza eta herritar desberdinen arteko harremanak sustatzen dituzten espazio eta azpiegitura publikoak behar ditu. Horretarako, zentro publikoak herritarren beharretara zuzenduta diseinatu, eraiki eta kudeatu behar dira.
2. Irekiak, eskuragarriak eta ondo finantzatuak
Oztopo fisiko eta finantzarioek auzoak irekiak eta anitzak izateari uztea eragiten dute. Liburutegiak, gizarte-azpiegiturarik garrantzitsuenetakoak, gutxietsiak eta gaizki finantzatuak daude, eta murrizketak jasaten lehenak dira. Gizarte-azpiegitura-ingurune baten adibide gisa Bartzelonako San Pau ospitalea aipatu zen: gaixoentzat doan irekia, oro har pobreak, eta pertsona gaixotasunaren aurretik jartzen duen arkitekturarekin.
3. Zarautz: potentzial handia eta galdera ireki bat
Zarautzek gizarte-azpiegitura-proposamen garrantzitsu bat artikulatzeko potentzial handia duela nabarmendu zen. Azpiegitura publiko eta pribatuen inbentarioa egitea eta haien kostua (kostu-kontabilitate analitikoa) ezagutzea proposatu zen, haien gizarte-maila balioesteko, eta oraindik benetako gizarte-azpiegiturarik ez dugula izan daitekeela planteatu zen.
4. Hezitzea komunitatea sortzea da
Hezkuntza-erakundeak gizarte-azpiegiturak dira: lehen hezkuntzak komunitatea sortzen du, baina bigarren hezkuntzak eta unibertsitateak ez hainbeste. Ikasle nerabeen idiosinkrasiari tokia egitea eta hezkuntza-erakundeak Zarauzko beste gizarte-azpiegiturekin konektatzea eskatu zen. MINERVA eredu-proiektuak interesa piztu zuen: beste kultura batzuk ezagutzeko, hainbat unibertsitateko irakasle ospetsuengana iristeko eta munduko hainbat lekutan proiektuak garatzeko aukera, eta ikasleen praktika gehitzea. Halaber, gizaki orok hainbat diziplinatan trebatzeko eta bizipenak bere komunitatean partekatzeko gaitasuna landu beharko lukeela defendatu zen.
5. Zerk eragiten du "komunitate bihurtzea"
Funtsezkoa da komunitate bihurtzera eramaten duten gakoak identifikatzea. Komunitatearen tamainak baino gehiago axola du helburu partekatuak, non pertsona bakoitzak bere helburuak islatuta ikus ditzakeen; baita identitateak, balioek, sinesmenek eta sentimenduek ere. Baldintza materialek eragina dute, baina ez dira erabakigarriak. Azpiegiturak komunitateen haztegi (pépinières) izan daitezke eta, horrela, gizarte berdinzaleago baten sustatzaile. Pertsona komunitatearekiko harremanaren bidez bihurtzen da pertsona (pertsona/komunitatea eta komunitatea/gizartea paradigma), eta ZarautzOn ere ikasketa-komunitate bat da.
6. Haurtzarotik harreman osasungarriak
Erritu, jai eta joko parte-hartzaileak beharrezkoak dira, eta haurrak horietan hezi behar dira, herritarren parte-hartzea etorkizunean okerrera ez dezan. Haurren parkeak lehen gizarte-ikaskuntza gertatzen den lekua dira; erabiltzen ez baditugu, desagertu egingo dira ("bumeran-efektua"). Adierazi zen opioideen kontsumo ia osoa 15 eta 45 urte bitartean gertatzen dela, adin-tarte horretan pertsonalitatearen eraikuntza lantzeko herritartasunaren azpiegiturak behar direla (kirola bat da, baina ba al dira beste batzuk?) eta adikzioaren irtenbideak gizarte-azpiegitura egoki bat eskatzen duela: elkarbizitza, autoestimua. Gainera, jarduera eta topaketa osasungarriak sustatuko dituzten gizarte-azpiegitura gehiago sortzea eskatu zen, ingurumena errespetatuz.
7. Ikasketatik ekintzara Zarautzen
Potentzial handia dago atzerriko esperientziak eta ikasbideak gure tokiko errealitatera eramateko. Dena garbian jartzea eta "ustiapen"-estrategia bat adostea proposatu zen, "Generando Zarautz 2037" bezalako izenburu posible batekin, eta ikasbideak sozializatzen jarraitzea, jende gehiago sartuz. Hiriaren "ikuspegi aspirazionala" azaldu zen: komunitate anitzek ehundutako gizartea, herritarrek protagonizatutako hiria, topaketa, joko, atseden eta elkarrizketa lekuak, berdeguneak eta hirugenerazionalak barne hartzen dituen hiri-trama. Tailerrak ZarautzOnen misioa berraktibatu eta indartzen du, eta ZarautzOnek Zarautzen gizarte-egiturak sentsibilizatzeko, ikasteko eta bultzatzeko dinamika bat aktibatu dezake.
8. Zalantza irekiak
Nola lortzen da udalerrietan? Zer eragile behar dira, eta zer paper izango dute? Nola lortu hain anitzak diren ingurune politikoetan? Aipatu zen, gainera, herritarrak ez daudela nahikoa konprometituta eremu horietan lan egiteko, eta galdera bat geratu zen: nola pasa azpiegitura hutsetatik gizarte-azpiegiturara?
Hirugarren saioko (2024ko maiatzaren 21ekoa) zenbait irudi:

Jose Mari Larramendi ZarautzOneko kidea da, eta tailer hau zuzendu zuen.
Bidaia bat Big Bang-etik gaur egunera, zientziaren eta artearen artean
Data: 2026ko abenduaren 2a
Ordua: 19:00
Lekua: Modelo Aretoa
XII. edizioa
Data: 2026ko azaroaren 24a
Ordua: 19:00
Lekua: Modelo aretoa
Gonbidatu nagusia: Xabier Eizagirre, BasqueScout VFX-ren sortzailea
Data: Azaroak 20-21
Ostiralean 09.00-14.00 eta 16.00-19.00
Larunbatean 10.00-14.00 eta 16.00-20.00
Lekua: Zarauzko Malekoian, Dama ondoan
info@kuantika.eus edo 945 180 736