Jakindariren 2. topaketan hartu zuen parte ZarautzOn-ek
Urriaren 21ean, 80 entitatetik gorako pertsonak bildu ziren Miñaon (Gasteiz), partekatzeko, ikasteko eta elkarlanean aritzeko, gizartean eragin handiagoa sortzeko.
"Econofakes" liburuaren inguruko tailerra
ZarautzOn-en tailerra Juan Torresen "Econofakes" liburuaren inguruan, Felix Gorosperen laguntzarekin eta Juan Mari Iraolaren zuzendaritzapean.
ZarautzOn-ek lan-tailerra antolatu du maiatzaren 3an, asteartea, 18:00etan, Zarauzko DYAren lokalean (Iturribide kalea 12-14), argitaratu berri den Econofakes liburuaren inguruan.
Tailerra Juan Torres katedradunaren "Econofakes, gure garaiko 10 gezur ekonomiko handiak eta gure bizitza nola baldintzatzen duten" liburuan oinarritzen da (Deusto argitaletxea, 171 orr.). Irakasle ospetsu batek azaldutako ideia teorikoen eta ezarri beharko liratekeen irtenbide praktikoen arteko kontraesanak erakutsiko dira.
Liburuak hamar ideia zalantzan jartzen ditu; egilearen arabera, ekonomia neoliberalak dogma ukaezin gisa aurkezten ditu (Juan Mari Iraolak egindako laburpenean jasotzen den bezala):
- Oinarrizko arazoa urritasuna dela eta guztientzako baliabide nahikorik ez dagoela, eta ez baliabideen banaketa.
- Ekonomia zientifikoa dela eta ezin dela zalantzan jarri, Ekonomiako Nobel Sari deiturikoek bermatuko luketen bezala.
- Prezioa eskaintzak eta eskariak zehazten dutela.
- Merkatu askea eta lehia direla onena.
- Norberak soldata edo irabazi gisa ekoizpenari egiten dion ekarpena jasotzen duela.
- Dirua trukerako bitarteko hutsa dela eta bankuek bezeroek gordailututakoa bakarrik uzten dutela.
- Enplegua sortzeko soldatak jaitsi behar direla.
- Biztanleriaren zahartzeak pentsio publikoak bideraezin bihurtuko dituela.
- Merkataritza askea ekonomiak babestea baino onuragarriagoa dela.
- Gastu publikoa alperrik galtzen den dirua dela eta Estatuak enpresa pribatuek baino okerrago egiten duela.
Horretarako, Felix Gorospe Ekonomia eta Enpresa Zientzietako lizentziatuaren laguntza izango dugu. Eusko Jaurlaritzako Merkataritza zuzendari nagusia izan da, eta IKEI aholkularitza-enpresako bazkide-zuzendaria da; sektore publikoan, pribatuan eta nazioartean aritzen da, merkataritzari, banaketari eta prezioei buruz, bai txikizkako sektorean, bai handizkakoan. Hamar urtez artikulu ekonomikoak argitaratu zituen El Correo egunkarian, Carmelo Urdangarin zenarekin batera, eta 1989an Gipuzkoako Merkataritza Ganberak argitaratutako "Economía guipuzcoana y vasca" liburuan bildu ziren.
Tailerra Juan Mari Iraolak zuzenduko du. Liburua irakurri du (171 orrialde) eta 38 orrialdetan xehetasun handiz laburbildu du, eta aurkezle eta eztabaidaren moderatzaile arituko da. Berak dioenez, liburuak kapitalismo neoliberalari buruzko zalantza eta kezka asko argitzen lagundu dio. Iritzien kontrastea eta litezkeen kontraesanak aberasgarri izango dira bertaratuen irizpiderako.
Asteartea, maiatzaren 3a, 18:00etatik 21:00etara, DYAren lokalean (Iturribide kalea 12-14, Zarautz).
- 18:00. Aurkezpena eta saioaren hasiera.
- 20:30. Dinamikaren amaiera.
- 20:30 – 21:00. Solasaldia aperitiboarekin.
Ekarpen ekonomikoa: 10 €. Gehienez 15 pertsona.
Tailerraren laburpena
Hauek dira Juan Torres Lópezen Econofakes liburuari buruzko tailerrean agertu ziren ideia eta gogoeta nagusiak.
Liburuaz
Batzuetan, makroekonomiak bi aukeraren arteko eztabaida bakarra duela dirudi: neoliberalismoa edo diktadura komunista. Hori da erori behar ez dugun beste tranpa bat: bat da teoria neoliberala praktikarekin kontrastatzea eta kritikatzea, eta beste bat diktadura komunista defendatzea. Zuriaren eta beltzaren artean, errealitateak kolore asko ditu.
Liburuak nahiko objektibotasunez planteatzen duen koska nagusia hau da. New Dealeko politikek, fortuna handiei zerga altuak ezarriz, Keynesen Estatuaren ekintzari buruzko teoriek eta berekoikeria eta ustelkeria saihesteko oso erregulatutako makroekonomiak ahalbidetu zuten, lau hamarkadatan, pobreak langile edo enpresari txiki bihurtzea eta, ondoren, klase ertain nahiko duin bihurtzea. Gizarte-arrakasta izan zen. Aldiz, Friedman, Hayek, Reagan, Thatcher eta haien jarraitzaileen politika neoliberalek, desarautze ekonomiko eskandalagarriekin, lau hamarkada geroago klase ertainaren eta haren aberastasunaren murrizketa ekarri dute, pobreen kopuruaren hazkundea (gazteena ere bai) eta aberastasunaren kontzentrazio lotsagarria megarrikoen talde txiki baten eskuetan. Gizarte-akats bat.
Hau ere aipatu zen: arazoa pixkanaka konpon liteke arautzeko ahalmena pertsonei (edo haien ordezkariei) itzuliz, eta ez bakoitzak duen diru-kopuruaren proportzioari, erabakiak klase ertaina handitzeko, pobreen kopurua murrizteko eta diru-kopuru gehiegizkoen metaketa mugatzeko izan daitezen; izan ere, metaketa hori da megarriko talde txiki baten, haien bankuen eta haien politikari babesleen erabaki ekonomikoen helburu bakarra. Hori guztia irauli odoltsuetara jo gabe; historiak beti erakutsi du antzuak direla eta gizarte-ongizatean atzerapausoa ekartzen dutela.
Ekonomiaz
Ekonomia ez da lege aldaezinak dituen zientzia, benetako zientziek bezala; zientzia faltsu esperimental gisa uler daiteke, portaera-azpisektore hauekin:
- Mikroekonomia: etxeen eta enpresa txiki eta ertainen ekonomia; bertan gezur batzuk egon daitezke.
- Makroekonomia, liburuak oso ondo jorratzen duena.
- Kasino finantzarioaren jokoaren ekonomia opakua eta legez kanpokoa, multinazionalekin, itzaleko bankuekin, aterpe fiskalekin, botere ustelekin edo drogaren merkatu beltzekin; ez bakarrik desarautua, jende askorentzat ezezaguna ere bai.
Boterea duenak zehazten ditu helburuak eta erabakiak, eta ez duenak, berriz, kexa baino ezin dezake egin, galarazten ez dioten bitartean.
"Jakinduriek mundue erreko dau"
Azaroaren 3an, asteartea, 19:00etan, Zarauzko Modelo Aretoan: Andoni Egaña eta Eli Pagola bertsolariek bertsoa eta errima jarriko diete ikertzaileek proposatutako zientzia gaiei.
"Kontzientzia": ZarautzOn-en oroigarria hizlarientzat
ZarautzOn-ek Erik Aranburu zarauztar artista gazteak egindako litografia bat oparitzen die bere hizlariei. 2/15 alea Arantzazu Lizartzari eman zitzaion.