Zarautz “Bi ilunabarren eguna” erakusketaren hastapen
Jakindariren ̶ kultura zientifikoaren aldeko aliantza ̶ lankidetzarekin garatutako dibulgazio zientifikoko programa ibiltari baten parte da.
Errio, barratik Mapilera
Nolatan lehiatu zen Oria bezalako ibai "koxkor" bat Rin, Tamesis edo Sena bezalako ibai handiekin XVI. mendetik aurrera?
‘ERRIO’ DOKUMENTAL SARITUAK ORIA IBAIAREN HISTORIAREN ALTXORRAK AURKEZTUKO DITU ZARAUTZEN
ZarautzON elkarteak antolatutako saioan, Ibon Gaztañazpi, Xabier Alberdi eta Xabier Agote izango dira Modelo Aretoan.
Oria ibaiaren historia ez da itsasontzi kontu huts bat; gizakiaren eta naturaren arteko milaka urteko elkarrizketa bat da. Apirilaren 21ean, asteartea, arratsaldeko 19:00etan, Zarauzko Modelo Aretoa Ibon Gaztañazpik zuzendutako ‘Errio’ dokumentalak hartuko du.
38.000 urteko historia eta balearen epika
Dokumentalak bidaia harrigarria egiten du Nagore Urdapilleta arraunlaria gidari; txalupa batean Oria ibaian gora, itsasotik Mapilera (Aginaga) Oria ibaiaren bazterretan gordetzen diren altxorrak argitara atereaz: Altxerriko leizeak, balearen ehiza, baserri-bizitza eta itsasontzigintza (Europa osoko erreferentziazko ontziolak) lantzen dira. Nolatan lehiatu zen Oria bezalako ibai “koxkor” bat Rin, Tamesis edo Sena bezalako ibai handiekin XVI. mendetik aurrera? San Jose galeoia: Munduko altxorrik handiena barruan zuela hondoratu zen ontzi ospetsua Mapilgo ontziolan (Aginaga-Orio) eraiki zela azaltzen da, errioak mendeetan izan zuen indar teknologikoa aldarrikatuz.
Lanaren zorroztasun historikoa bermatzeko, dokumentalak bi erreferente nagusiren parte hartzea du:
-
Xabier Alberdi (Euskal Itsas Museoko zuzendaria): Oria ibaia Europa mailako merkataritza-ardatza izan zela azaltzen du, Gaztelako produktuak mundura ateratzeko bide estrategikoa izaki.
-
Xabier Agote (Albaolako sortzailea): Orioko ontziolen ospea eta euskal ontzigileen teknika aitzindaria aztertzen ditu, herri honek munduko ontzirik onenak eraikitzeko zuen gaitasuna goraipatuz.
Ikus-entzunezkoa proiektatu ondoren, hiru protagonista nagusiak arituko dira errioaren eta gure ondarearen inguruan: Ibon Gaztañazpi, Dokumentalaren zuzendaria eta proiektuaren bultzatzailea eta berarekin batera Xabier Alberdi (Euskal Itsas Museoko zuzendaria) eta Xabier Agote (Albaola Itsas Kultur Faktoriako lehendakaria eta itsas ondarearen sustatzailea).
ZarautzONek herritar guztiak gonbidatzen ditu 38.000 urteko bidai honetan parte hartzera: historiaurreko lehen margoetatik hasi eta itsasontzi handien garairaino sekretu guztiak deskubritzeko aukera paregabea izango da.
Noidako (India) Nazioarteko Zinemaldian, dokumental onenaren saria jaso zuen.
Ibon Gaztañazpi Aristi (Orio, 1977)
Euskal kazetari, aurkezle eta arraunlari ohi ezaguna da. Bere ibilbidean zehar, kirola eta komunikazioa uztartu ditu, beti ere itsasoarekin eta euskal kulturarekin lotura estua mantenduz.
Bere kirol ibilbidean Gaztañazpi Orio Arraunketa Elkarteko kide historikoa izan da. Ibilbide profesionalean berriz Euskal Telebistan (ETB) egin du bere ibilbide profesional nagusia, gehienbat ETB1en. Kirol esataria: Urte askoan, arraun estropaden berri eman du ETBn, aditu gisa. Hainbat telebista saioen aurkezlea ere izan da. Baina bere Zuzendari eta gidoilari jarduerak ekarri du txoko honetara.
Azken urteetan, dokumentalgintzan sakondu du, bere ekoizpenak sortuz. Errio (2024), bere proiekturik pertsonalena eta sarituena. Oria ibaiaren eta Orioko itsas historiaren inguruko dokumental honetan zuzendari eta gidoilari gisa aritu da.
Historia para el mañana Roman Krznaric
Herritartasun aktiboari buruzko tailerra: 2026: apirilaren 14an, apirilaren 28an eta maiatzaren 12an. Iraganera begiratu etorkizunerantz joateko.
Eklipseak: argia eta itzalen ikuskizuna
Zarautzen, eguzki diskoaren % 99,7 estaliko da. Asko dela dirudi, baina % 0,3 horrek markatzen du eguzki koroa ikusi ahal izatearen edo ez ikustearen arteko aldea.
Bisita gidatuak
Hitzaldiak
Notiziak
Solasaldiak Koronavirus garaian
Tailerrak
Zineforum
