“Bi ilunabarren eguna”
Erakusketa ibiltaria jarduera osagarri ugarirekin osatzen da, Jakindariko erakundeen inplikazioari esker.
Mikrobiota eta osasun mentala: Hestea al da gure bigarren garuna?
Etorkizun zirraragarria: Mikrobiotan oinarritutako tratamendu pertsonalizatuen bidez gaixotasun larriei (depresioa, minbizia edo gaixotasun neurodegeneratiboak) aurre egiteko aukera izango dugu etorkizunean.
Datorren asteartean, urtarrilak 27, Ignacio López Goñi mikrobiologo eta dibulgatzaile ezaguna Zarautzen izango dugu, Modelo Aretoan egingo dugu, arratsaldeko 19:00etan, “Mikrobiota eta osasun mentala: hestea al da gure bigarren garuna?” izenburuko hitzaldia eskaintzeko, 2026ko gure programazioari hasiera emanez ekimen honekin.
Mikrobiotaren zientziak abiadura bizian egiten du aurrera, baina Ignacio López Goñik berak bere azken liburuan (Mikrobiota eta osasun mentala, 2025) dioen bezala, albiste kopuruagatik “urrezko aroan” gaudela eman dezakeen arren, egia esan “harri aroan” jarraitzen dugu ziurtasun klinikoei dagokienez.
Hala ere, zientziak frogatu du gure hesteetan bizi diren bakterioek, mikrobiota deiturikoa, ez dutela digestioan bakarrik laguntzen; gure garunarekin lotura zuzena dute. López Goñik harreman konplexu hori aletuko digu, mikrobiotak gure eguneroko aldartean nola eragiten duen eta depresioa edo Alzheimerra bezalako gaixotasunetan zer paper jokatzen duen aztertuz. Gainera, modu erraz eta atseginean azalduko du nola zaindu edo aldatu ditzakegun mikrobiota osatzen duten mikroorganismo horiek, gure osasun mentala hobetzeko. Etorkizuna zehaztasunezko medikuntzarako bidean doa: norberaren mikrobiota berezia analizatzea, gomendio nutrizionalak edo tratamendu espezifikoak emateko.
Laburbilduz, gure hesteek zure garunak orekatuta egoteko behar dituen substantziak fabrikatzen dituzte. Jaten duzuna zaintzea ez da digestio kontua soilik, higiene mentala ere bada.
Ignacio —izenez deitu beharko diogu, bere hurbiltasuna, talantea eta komunikatzeko gaitasuna ikusita— komunikatzaile aparta dela erakutsi zuen Zarauzko Modelo Aretoan, leporaino bete zen saio batean. 400 lagun inguru bertaratu ziren neguko arratsalde hotz batean bere hitzaldia entzutera.
Lerro hauen azpian podcastaren esteka daukazue eta gero hitzaldiaren bideoa, grabazioa hain zuzen.
«Mikrobiota eta osasun mentala: hestea al da gure bigarren garuna?» izenburupean, hitzaldiaren gakoak honako lerroburu hauetan laburbildu ditzakegu:
-
Mikrobiota ez da kaltegarria: Osatzen duten mikroorganismoak ez dira inola ere txarrak gure osasunerako.
-
Hestea garuna ardatza: Nerbio bagoa da bi aldeen arteko komunikazio autopista. Azpimarratzekoa da serotoninaren (zoriontasunaren hormona) % 90 hesteetan sortzen dela.
-
Korrelazioa, ez kausaltasuna: Ikerketa oraindik hastapenetan dagoen arren (Ignaciok esan zuen moduan, «Harri Aroan» gaude), gero eta garbiago dago lotura dagoela hesteetako mikrobiotaren eta depresioa edo Alzheimerra bezalako gaixotasunen artean; hala ere, horrek ez du esan nahi nahitaez bata bestearen kausa denik.
-
Eragin erreala: Hizlariak argi utzi zuen hestea ez dela, zentzu hertsian, gure «bigarren garuna», baina gero eta ebidentzia gehiago dago mikrobiota zaintzeak eragin zuzena duela gure osasun mentalean.
-
Ohitura osasuntsuak: Mikroorganismo multzo osasuntsua izateko gakoak argiak dira: dieta mediterraneoa, ariketa fisikoa, eta ultraprozesatuetatik, gehiegizko azukretik, alkoholetik eta tabakotik erabat urruntzea, beraz honetan ez zuen berrikuntzarik aipatu.
-
Etorkizun zirraragarria: Mikrobiotan oinarritutako tratamendu pertsonalizatuen bidez gaixotasun larriei (depresioa, minbizia edo gaixotasun neurodegeneratiboak) aurre egiteko aukera izango dugu etorkizunean. Ignaciok apaltasunez esan zuen bezala, berak ziurrenik ez du hori ikusiko, baina bidea hori da.
Eta jarraian ekimenaren argazki bilduma:
Ignacio López Goñi Nafarroako Unibertsitateko Mikrobiologiako katedraduna eta bertako Zientzia Museoko zuzendaria da. Biologian doktoratu zen Nafarroako Unibertsitatean 1989an, eta doktoretza ondoko egonaldiak egin zituen Berkeleyko Unibertsitatean (Kalifornia) eta Columbiako Unibertsitatean (Missouri).
Sare sozialen bidez zientzia letra larriz hedatzen aitzindaria, eta gaur egun ezinbestekoa dugun blogaren egilea. Dibulgazio liburu arrakastatsuen egilea da, besteak beste: ¿Funcionan las vacunas? (2018), Prismas saria jaso zuena, edota Princesas de cristal (2019), bere alabarekin batera gazteen anorexia nahasmenduari buruz idatzitako liburua. Sari ugari jaso ditu zientzia gizarteari hurbiltzeko egindako lanagatik; horien artean, Zientzia Komunikazioko CSIC-BBVA Fundazioa saria nabarmentzen da.
El secreto de la naturaleza
Kultura zientifikoa duen gizartea askeagoa da eta prestatuago dago etorkizuneko erabakiei aurre egiteko.
Errio, barratik Mapilera
Nolatan lehiatu zen Oria bezalako ibai "koxkor" bat Rin, Tamesis edo Sena bezalako ibai handiekin XVI. mendetik aurrera?
Bisita gidatuak
Hitzaldiak
Notiziak
Solasaldiak Koronavirus garaian
Tailerrak
Zineforum
