Tailerrak archivos - zarautzOn

Historia para el mañana Roman Krznaric

Fernando Lopetegi — Thu, 02 Apr 2026 18:26:19 +0000

Bizitza publikoa gero eta gehiago dago ‘orainaren tiraniaren’ mende.
Politikari gehienak lanpetuegi daude titularrei erantzuten edo azken joerei jarraitzen…
Sare sozialek gure arreta orainaldian harrapatuta mantentzen dute; teknologia-guruek, berriz, ziurtatzen digute azken aurrerapen teknologikoak gure zibilizazioa salbatzera etorriko direla.

Tailerraren ikuspegia

Tailer hau helburu nagusi batekin jorratuko dugu. Herritar gehienok bat gatoz gure gizartearen erronka eta erronken diagnostikoan, baina zailagoa egiten zaigu irtenbiderako ekintza positiboak nola bideratu eta aktibatu adostea.

Horregatik, erreferentzia bila jotzeaz gain, herrialdeek eta inperioek krisiei eta aldaketei nola iraun dieten ezagutuko dugu. Krisiek aldaketa eraldatzaile bat nola abiaraz dezaketen aztertuko dugu.

Gizateriaren azken mila urteetako erreferente historikoak aztertu ondoren, itxaropenerako bost arrazoiak xehatuz amaituko dugu.

Egilea eta liburua

Roman Krznaric Australian jaiotako filosofo soziala da. Ondo atera denaren adibide positiboak eta gaizki atera denaren kontakizun eredugarriak bilatzen ditu. Gizarteak, behin eta berriz, erronkei aurre egiteko eta krisiak gainditzeko nola altxatu diren aztertzen du, askotan egoera guztiz kontrakoa izan arren.

"El buen antepasado" liburua argitaratu ondoren —non defendatzen baitu gizateriak, batez ere Ipar Globaleko herrialde aberatsetan, "etorkizuna kolonizatu" duela, degradazio ekologikoa eta arrisku teknologikoa bertara botatzeko leku gisa erabiliz—, tailer honetan bere azken argitalpenaren irakurketa partekatua egingo dugu: "Historia para el Mañana".

Gizartearen hamar erronketan sakonduko dugu: Erregai fosilak, Tolerantzia, Kontsumismoa, Sare Sozialak, Uraren gerrak, Demokrazia, Iraultza genetikoa, Desberdintasun-behea, Makinen kontrola eta Gizartearen kolapsoa.

Metodologia

Jatorri japoniarreko "Pecha Kucha" metodologia jarraitzen dugu, talde-irakurketako dinamikara egokitua eta hainbat talde zein gaitan kontrastatua. Egiaztatu dugu metodologiaren zorroztasunak pentsamendu partekatua sortzea ahalbidetzen digula, taldekide guztien ekarpenen fruitu.

Egutegia

Saioak astearte hauetan izango dira: apirilaren 14an, apirilaren 28an eta maiatzaren 12an. Bi orduko iraupena izango dute (18:00etatik 20:00etara), eta ondoren "hirugarren denbora" bat egingo dugu, edari eta pintxo batez gozatuz elkarrizketa informal bat izateko.

DOKUMENTAZIOA

Historia para el mañana liburua (Roman Krznaric) eskuragarri dago jada Zarautzko GAROA liburudendan.

Apirilak 14, asteartea: 1, 2 eta 3. kapituluak
Apirilak 28, asteartea: 4, 5 eta 6. kapituluak
Maiatzak 12, asteartea: 7, 8, 9 eta 10. kapituluak

Izen-emateak zarautzon@zarautzon.org helbidearen bidez kudeatuko dira eta "Parte-hartzailearen Eskuliburua" bidaliko dugu.

La entrada Historia para el mañana Roman Krznaric se publicó primero en zarautzOn.

Sentinel-2: Zer da ikusten ari garena?

Fernando Lopetegi — Wed, 25 Mar 2026 12:35:44 +0000

Iban Ameztoy eta lurraren behaketa

Iaz Iban Ameztoy zarauztarra izan genuen ZarautzOn-en azaroro antolatzen dugun Zarautzen Zientziaz Blai ekitaldian. Mundu inguruan dabiltzan satelite eta haien erabilpenari buruz aritu zitzaigun, hain zuzen ere. Satelite horien artean, sarbide publikoa duen Sentinel-2az hitz egin zigun ere.

Sentinel-2, ESAk (Europako Espazio Agentzia) Koperniko programaren barruan garatutako lurreko behaketa misio bat da, Lur planetaren behaketak garatzeko, hainbat zerbitzu emateko, hala nola basoen bilakaeraren jarraipena, lurrazalaren aldaketak eta fenomeno naturalei lotutako hondamendien kudeaketa.

"Sateliteetatik ateratzen ditugun irudiak aurrean ditugun erronkei erantzuteko puzzlearen zati txiki bat besterik ez dira, alderdi estetiko bat badutena, baina, batez ere, planetaren informazio eguneratu eta zabala eskaintzen digutena. Urteko edozein egunetan munduko edozein txokotan egoteko dugun aukera honek kontzientziazioa pizteko balio behar digu". — Iban Ameztoy

Ibanen hitzetan, guztiontzat eskuragarri daude satelite askoren irudiak eta etxetik bertatik satelite haien informazio asko jaso dezakegu.

Horren harira, gure jakinmina areagotu zen eta eskaintza eder bat egin zigun ZarautzOneko bazkideoi: Berarekin pare bat orduko tailertxo batean parte hartzea non azalduko digun nola Sentinel-2ko irudiak eskuratu, ezaugarrietan sakondu, irudi horiek guztiak Google Maps-ekin aberastu e.a. Aldi berean, beste satelite ezberdinen irudiak ikusteko aukera ere izango dugu, eta erabiltzen dituzten programa desberdinak erakutsiko dizkigu, besteak beste.

Guztia oso modu ludiko eta errazean, edonork ulertzeko moduan

La entrada Sentinel-2: Zer da ikusten ari garena? se publicó primero en zarautzOn.

Klima krisia ala Zibilizazio krisia?

Fernando Lopetegi — Sun, 23 Feb 2025 07:19:18 +0000

Tailer

Tailerraren abiapuntua:

"Seigarren belaunaldiko suteak" ulertzen hasiak ginenean, Kaliforniako hilabete honetako sute suntsitzaileak agertu dira hedabideetan. Urriaren amaieran Valentzian izandako "DANA" ere klima aldaketari lotuta dago: errekorreko euri jasak denbora gutxian. Kaliforniako suteak ohikoa baino %5 beroago, %15 lehorrago eta %20 haizetsuago diren baldintzetan gertatzen ari dira. Muturreko lehortea eta euri-jasa bortitzak txanpon beraren bi aldeak dira: atmosfera beroa. Atmosfera beroak ekosistemei ur likidoa "lapurtzen" die eta atmosfera horretan bertan biltegiratzen du.

Klima aldaketa hutsa al da, ala gure bizimodua gure zibilizazioa bera zalantzan jartzen ari da?
Indar ideia hori Fernando Valladaresen La Recivilización liburuan jasotzen da, eta lantegi honetan liburu horren irakurketa partekatuko dugu.

Tailerraren funtzionamendua:

Jose Mari Larramendi kidearen koordinaziopean, hiru kapitulu hautatu ditugu irakurketa partekatu honetarako. Horien bidez, hiru agertoki posibletan sakonduko dugu: egungo bizi formen iraungitzea, gure portaerak arautuko dituen gobernantza autoritario bat eta praktikatzen dugun bizimoduaren eraldaketa.

Gure buruari galdetuko diogu zer egin dezakedan nik egoera hau aldatzeko, eta baita protagonistak garen prozesu gaizto horiek aldatzeko ditugun aukerez ere. Eta nola egin aurrera kultura berri baterantz, zibilizazio berri baterantz. Talde mugatu batean, arratsaldeko hiru saiotan, bakoitzak prerioki irakurritako hiru kapitulu horiek amankomunean jarriko ditugu, PechaKucha aurkezpen formatua erabiliz:

Zeintzuk dira oinarrizko erabakiak?
Zer egin dezaket nik mundua aldatzeko?
Mundua konponduko dugu azkenean?

Azken saioan, gure hausnarketak Fernando Valladaresekin partekatzeko aukera bikaina izan genuen.

La entrada Klima krisia ala Zibilizazio krisia? se publicó primero en zarautzOn.

Kulturartekotasuna eta Bizikidetza

portuetxe — Tue, 22 Oct 2024 09:57:04 +0000

Tailer teoriko bat da, non etorkinei eta horiek gure kulturan duten integrazioari buruz hitz egiten den. Haien kultura errespetatzearen eta ulertzearen garrantzia eta, era berean, haiek gurea errespetatzea eta ulertzea, guztiok bi ezagutzetatik aberastuz eta, horrela, kulturartekotasuna erreferente positiboa izango den gizarte bat eraikiz.

Gai sentikorrak jorratzen dira, hala nola jihabaren erabilera emakumeengan, ramadana eta jatorrizko herrialdeetatik ekartzen dituzten beste ohitura batzuk, eta Euskaditik nola ikusten dugun bezala. Tailer honetan behin eta berriz aipatzen den beste gai bat etorkinek jasotzen dituzten diru laguntzak eta euskal gizarteak laguntza horiei buruz duen pertzepzioa dira. Bertaratutako publikoaren ideologiaren arabera, (immigrazioaren alde edo kontra) tailer bakoitzak bide bat edo bestea hartzen du, eta eztabaida bizia sortzen da, non bertaratutako bakoitzak bere iritzia ematen duen. Giro horretan, denek dute hitza erabiltzeko eskubidea, eta komunikazio oso aktiboa sortzen da, bertaratutako guztien errespetuan eta iritzia emateko eskubidean oinarrituta.

Azken hamarkadetan, hirigune handiak ez ezik, Euskadi osatzen duten herri txikienak ere gune neuralgiko bihurtu dira, eta egunero kultura, hizkuntza eta ohitura ugari elkarrekin bizi dira eta elkarrekin modu baketsuan erlazionatzen dira eguneroko esparru askotan. Zein diren formulak: adeitasuna, errespetua, kultura-, erlijio- eta mota guztietako espazioak lagatzea, zer-nolako eragina duen bertako adinekoengan, beren kaleak, lokalak eta bizitzeko modua pixkanaka aldatzen joan baitira, eta, bereziki, azken 15-20 urteetan, hiru probintzietako lokalak, jolas-espazioak, plazak eta auzo osoak okupatu dituzten etorkinen etorrerarekin. Tailerrean hainbat kultura eta erlijioren arteko harremanak, lotura komunak eta gizarteak denbora laburrean izan duen aldaketa horren aurrean bi aldeek dituzten sentimenduak landuko dira.

La entrada Kulturartekotasuna eta Bizikidetza se publicó primero en zarautzOn.

UIK topagunea: "Hiritartasun aktibo baten alde"

portuetxe — Wed, 08 May 2024 21:16:33 +0000

HIRITARTASUN AKTIBOAREN ALDE

Hannah Arendt-en "herritartasun aktibo" aren eraikuntzari buruzko erreferentzia, hartuko dugu abiapuntu gisa: "Isolatutako gizonek (pertsonek) ez dute definizioz inolako botererik… Boterea gizonen (pertsonen) artean sortzen da elkarrekin jarduten dutenean eta sakabanatzen direnean desagertzen da… Gizakiak (pertsonak) hain elkartuta bizi direnean, non ekintzaren potentzialtasunak beti presente dauden, botereak bertan iraun dezake". Edgar Morinek bere "demokrazia kognitiboa" formulatu eta demokrazia bera zalantzan jartzen duenean garatzen duen herritar informatu eta arduratsuaren kontzeptua erreferentzia fidagarria dakiguke.

Gaur, Euskadin martxan dauden esperientziak zabaldu eta antzeko erakundeen sare bat sortzeko eta egituratzeko aukerak ezagutu eta baloratzeko ikastaroa izan genuen. Aurkezten garen hiru elkartek darabilgun tresna nagusia, zientzia eta ezagutzaren dibulgazioa da, zentzurik zabalenean. ZarautzOn-en kasua eta parte hartzera gonbidatutako Lemniskata (Beasain) eta Zientziaren Giltzak (Ondarroa) esperientziak baliagarriak direla uste dugu, herritar aktiboak sustatzeko eta, ibilbide hauek aztertuz, ikaskuntza hoberenak jaso eta akatsak saihesteko.

Ikastaroaren zuzendaria:

Jose Mari Larramendi Kaltzakorta

ZarautzOn elkarteko batzorde burua.

Eta besteak beste Juanjo Alvarez, Lara Burgoa, Eduardo Zabala, Jose Luis Etxezarreta, Natalia Vahl, Anjel Irastorza...izango dira bertan hizlari.

Globernance " Ezagutza hausnartzeko, ikertzeko eta hedatzeko zentroa da.

Lemniskata " Goierriko zientzia sare herrikoia. Beasain, Ordizia, Lazkao eta Goierri aldea zientzia herritarren artean dibulgatzeaz arduratzen den elkartea da.

Zientziaren Giltzak " Aberasteko asmorik ez duen Elkartea da. Helburua, kultura zientifikoa Ondarroan eta bere inguruan zabaltzea da.

ZarautzOn " Berrikuntza, zientzia eta teknologia. Kontzientzia sortzeko zientzia.

La entrada UIK topagunea: "Hiritartasun aktibo baten alde" se publicó primero en zarautzOn.

Txina eta gure etorkizuna

Fernando Lopetegi — Tue, 21 Nov 2023 16:24:17 +0000

Tailerraren nondik-norakoak:

Txinaz dugun irudia aberastea da tailer honen xedea. Gure aurreiritziak alderatuz, aurrez finkatutako ideiak gainditu eta informazio okerrak baztertuko ditugu. Hainbat ikuspuntutatik aztertuko dugu herrialdea: historia, ekonomia, teknologia, Alderdi Komunista eta gaur egungo megaproiektuak, beste hainbat gairekin batera.

2023ko TXINA EZAGUTZEKO gai hauei heltzea, ezinbestekoa da:

1.- Modernizazioak demokrazia dakar?
2.- Berritu al daiteke, adierazpen-askatasunik gabe?
3.- Mendebaldearen printzipioak unibertsalak al dira?
4.- Globalizazioa herrien kultura baino boteretsuagoa al da?
5.- Txinak mendebaldartu egin nahi al du?
6.- Txina den bezelakoa al da, eta ez guk nahi dugun bezalakoa?
7.- Mendebaldeko herrialdeak denbora galtzen al dute Txina aldatu nahian, errealitatea desitxuratu arte?
8.- Ez al dugu errealitatea desitxuratzen gure irrikak eta anbizioak proiektatzen ditugunean?
9.- Beste merkatu batzuetan sartzeko merkatu-estrategiak egokiak al dira Txinan?

La entrada Txina eta gure etorkizuna se publicó primero en zarautzOn.

"Econofakes" liburuaren inguruko tailerra

Fernando Lopetegi — Tue, 03 May 2022 06:26:03 +0000

ZarautzOn-ek lan-tailerra antolatu du maiatzaren 3an, asteartea, 18:00etan, Zarauzko DYAren lokalean (Iturribide kalea 12-14), argitaratu berri den Econofakes liburuaren inguruan.

Tailerra Juan Torres katedradunaren "Econofakes, gure garaiko 10 gezur ekonomiko handiak eta gure bizitza nola baldintzatzen duten" liburuan oinarritzen da (Deusto argitaletxea, 171 orr.). Irakasle ospetsu batek azaldutako ideia teorikoen eta ezarri beharko liratekeen irtenbide praktikoen arteko kontraesanak erakutsiko dira.

Liburuak hamar ideia zalantzan jartzen ditu; egilearen arabera, ekonomia neoliberalak dogma ukaezin gisa aurkezten ditu (Juan Mari Iraolak egindako laburpenean jasotzen den bezala):

Oinarrizko arazoa urritasuna dela eta guztientzako baliabide nahikorik ez dagoela, eta ez baliabideen banaketa.
Ekonomia zientifikoa dela eta ezin dela zalantzan jarri, Ekonomiako Nobel Sari deiturikoek bermatuko luketen bezala.
Prezioa eskaintzak eta eskariak zehazten dutela.
Merkatu askea eta lehia direla onena.
Norberak soldata edo irabazi gisa ekoizpenari egiten dion ekarpena jasotzen duela.
Dirua trukerako bitarteko hutsa dela eta bankuek bezeroek gordailututakoa bakarrik uzten dutela.
Enplegua sortzeko soldatak jaitsi behar direla.
Biztanleriaren zahartzeak pentsio publikoak bideraezin bihurtuko dituela.
Merkataritza askea ekonomiak babestea baino onuragarriagoa dela.
Gastu publikoa alperrik galtzen den dirua dela eta Estatuak enpresa pribatuek baino okerrago egiten duela.

Horretarako, Felix Gorospe Ekonomia eta Enpresa Zientzietako lizentziatuaren laguntza izango dugu. Eusko Jaurlaritzako Merkataritza zuzendari nagusia izan da, eta IKEI aholkularitza-enpresako bazkide-zuzendaria da; sektore publikoan, pribatuan eta nazioartean aritzen da, merkataritzari, banaketari eta prezioei buruz, bai txikizkako sektorean, bai handizkakoan. Hamar urtez artikulu ekonomikoak argitaratu zituen El Correo egunkarian, Carmelo Urdangarin zenarekin batera, eta 1989an Gipuzkoako Merkataritza Ganberak argitaratutako "Economía guipuzcoana y vasca" liburuan bildu ziren.

Tailerra Juan Mari Iraolak zuzenduko du. Liburua irakurri du (171 orrialde) eta 38 orrialdetan xehetasun handiz laburbildu du, eta aurkezle eta eztabaidaren moderatzaile arituko da. Berak dioenez, liburuak kapitalismo neoliberalari buruzko zalantza eta kezka asko argitzen lagundu dio. Iritzien kontrastea eta litezkeen kontraesanak aberasgarri izango dira bertaratuen irizpiderako.

Asteartea, maiatzaren 3a, 18:00etatik 21:00etara, DYAren lokalean (Iturribide kalea 12-14, Zarautz).

18:00. Aurkezpena eta saioaren hasiera.
20:30. Dinamikaren amaiera.
20:30 – 21:00. Solasaldia aperitiboarekin.

Ekarpen ekonomikoa: 10 €. Gehienez 15 pertsona.

La entrada "Econofakes" liburuaren inguruko tailerra se publicó primero en zarautzOn.