Zergatik ez dut gogorik? Eta larrua jotzearen inguruko beste kontu batzuk
Hizlaria: Laura Morán Fernández, Psikologoa, Sexologoa eta Familia Terapeuta
Data: 2026ko Otsaila 17a, asteartea
Hora: 19:00etan
Lugar: Modelo Aretoa, Zarautz
Covid 19k eragindako pandemia egundoko erronka bilakatu da gure ulermen eta erreakzio gaitasunentzat. Gure emozioak eragin ditu, bai banakakoak baita kolektiboak ere, eta etorkizunean gure jokabide indibidualak eta sozialak baldintzatuko ditu. Egun batetik bestera gertatutako aldaketak harriduraz jasotzen ari gara, eta kosta egiten zaigu aldaketa hauek identifikatzea. Etengabe entzuten dugu “hemendik denok batera irtengo gara” eslogana, eta aldi berean banandu egiten gaituzte, urruntze soziala eskatzen digute denok garelako kutsatzaile eta kutsatu izatearen susmagarri baita osasun sistemari bere jarduna oztopatzearen susmagarri ere.

Komunitatea berreskuratu dugu, edo hobeto esanda, berriz ere garrantzitsua iruditu zaigu aintzat izatea komunitatea, auzoa, bizilagunak. Gure bizikideak gogoan ditugu eta lehen “egun on” bat soilik esaten genion auzokidearekin hitz egiten hasi gara lehenengo aldiz. Gure udalerri askotan boluntariotzako ekimenak sortu dira bakarrik bizi diren edo adineko pertsonei laguntzeko. Elikagai bankurako eskariek gora egin dute. Egoera honetan protagonismo handia hartzen dute gure elkarrizketetan eta pentsamenduetan batetik osasunak eta bestetik beldurrak; geldialdiaren ondorioz datorkigun etorkizun hurbilak eragindako ziurgabetasuna eta egoera ekonomikoak sortutako beldurra.
Botereak hartutako erabakiei men egitera bultzatzen gaitu beldurrak eta ahulenen artean errudunak bilatzera garamatza guk zentzuz eta lasai analisatzeko dugun gaitasuna galduaraziz. Irtenbidea komunitatera itzultzean datza, eta horrela egiten dugu edozein prozesu sozialen bihotzean eraikita daukagun pertsonen arteko ezinbesteko konfiantza-harremanetara bueltatuz.
BPGa pertsonen eta sozietateen aberastasunaren adierazle bakar gisa erabiltzera ohitu gara. Egia da aberastasun soziala sortu behar dela enpresetatik eta erakundeetatik, baina gizarte kohesioa gogoan izango duten beste adierazle batzuk ere sartu behar ditugu, kohesio hau zentzu integralean ulertuta eta hainbat faktore barne hartuz, hala nola osasun maila, birbanaketa, aukera berdintasuna, pobreziaren eta bazterketa sozialaren aurkako borroka, egonkortasuna, eskubideen babesa …Gure ustez, esparru horietan planteatu daiteke komunitate batean ezarri beharreko osasun publiko zein gizarte zerbitzu eredu batekiko ikuspegi aurrerakoia.
Eta horri buruz hitz egiteko, datorren maiatzaren 12an, ZarautzOn-en berriz ere eskuzabaltasunez lagunduko gaituzten bi gonbidatu izango ditugu. Biak adituak gaurko gaiaren inguruan eta gizatasun eta profesionalitate handikoak. Gaurkoan, bizi nahi dugun etorkizun hori eraikitzeko herritarren kontzientzia sortzen lagunduko digute.

«Celina Pereda/Fernando Fantova: Elkarrizketak Koronabirus garaian», ZarautzOn elkarteak 2020ko maiatzaren 12an online formatuan antolatutako solasaldia da. Bertan, pandemiak osasun publikoan eta komunitate-sarean izandako eragina aztertu zen.
Puntu nagusiak:
Fernando Fantovak familiaren eta gizartearen arteko eremu gisa definitzen du komunitatea.
Nabarmendu duenez, konfinamenduaren aurrean, sistema formalek (hezkuntza, osasuna) komunitateari eta familia-sareei «itzuli» zieten erantzukizuna.
Bat-bateko elkarren arteko laguntzarako eta auzotasunerako gaitasun handia ikusi zen, baina sare horiek epe luzera jasanezinak izan daitezkeela ohartarazi du, zahartzearen eta gizonek zaintza-lanetan parte hartze gutxi dutelako.
Celina Peredak azpimarratu du osasuna ez dela gaixotasunik eza soilik, bizi-baldintzen menpekoa dela baizik (etxebizitza, elikadura, lana).
Pandemiak desberdintasun larriak agerian utzi zituen: isolatzeko etxerik ez zutenei, jantoki-bekarik gabeko haurrei eta desgaitasuna duten pertsonei eragin zien gehien.
Biak bat datoz Lehen Mailako Arreta indartzeko beharrarekin, hori baita gaixoen ingurune erreala ezagutzen duen ardatza.
Espazio publikoa gehiegi pribatizatuta zegoela (terrazak, gaueko zarata) hausnartzen da, eta konfinamenduak hiri isilago eta arnaskorrago bat imajinatzea ahalbidetu zuela.
Peredak ekofeminismoaren garrantzia eta «zaintzaren gizarteari» buruzko eztabaida nabarmentzen ditu; osasun-langileen % 70 eta ordaindu gabeko zaintzaile gehienak emakumeak direla gogoraraziz.
Gizarte-kontratua: Fantovak proposatzen du politika publikoek biziraupenerako gutxieneko bat bermatu behar dutela (Diru-sarrerak Bermatzeko Errenta edo Bizitzeko Gutxieneko Diru-sarrera kasu), lan-merkatu tradizionaletik deconektatuta.
Banakako erantzukizuna: Konfinamendua arintzearen aurrean, Peredak zuhurtziarako deia egiten du berrerortzeak ekiditeko, 1918ko gripearen ikasgai historikoak gogora ekarriz.
Herritarren parte-hartzea: «Tokiko Osasun Sareak» sortzea sustatzen da, udalak, osasun-zentroak eta auzo-elkarteak elkarlanean aritu daitezen beren ingurunearen diagnosi errealak egiteko.




CELINA PEREDA, medikua, jada erretiratua eta osasun publikoan eta osasun-sustapenean aditua, euskal osasun-sisteman ibilbide luzea egina da. Aitzindaria da osasun publikoko programak eta drogamendekotasunaren aurkako borroka-programak diseinatzen eta martxan jartzen.
FERNANDO FANTOVA, gizarte-aholkularia, gizarte-politikako erakunde eta gobernuen aholkularia; ibilbide zabala du, boluntariotzan hasi eta erantzukizun publikoak hartzera arte eraman duena, Lakuako Gizarte Politikako sailburuorde izan zen garaian. Gainera, ohiko moduan, bere gogoetak eta proposamenak bere blogaren bidez modu irekian partekatzen dituen pertsona da.
Hizlaria: Laura Morán Fernández, Psikologoa, Sexologoa eta Familia Terapeuta
Data: 2026ko Otsaila 17a, asteartea
Hora: 19:00etan
Lugar: Modelo Aretoa, Zarautz
Etorkizun zirraragarria: Mikrobiotan oinarritutako tratamendu pertsonalizatuen bidez gaixotasun larriei (depresioa, minbizia edo gaixotasun neurodegeneratiboak) aurre egiteko aukera izango dugu etorkizunean.
Europar Batasuna zalantzan dabil. Gai izango al da garai berrietara egokitu eta bere etorkizuna idazteko, ala beste batzuek idatziko diote?