Errio, barratik Mapilera
Nolatan lehiatu zen Oria bezalako ibai "koxkor" bat Rin, Tamesis edo Sena bezalako ibai handiekin XVI. mendetik aurrera?


Ekitaldia oso hunkigarria izan zen. Bai Juan Carlosi eta bai Txomini eskainitako zatiek hiru atal bereizi izan zituzten:
ZarautzOn-ekin lotutako argazkiekin “ad hoc” prestatutako bideo labur baten emanaldia.
Lehendakariaren aldetik, onarpen-testu baten irakurketa; haien ibilbidea laburbiltzea eta egindako ekarpenak eskertzea helburu zuena.
Egurrean landutako oroigarri pertsonalizatu baten banaketa.

JUAN CARLOS
BERRAONDO OYANGUREN
Arralde Txikiko lehen sortze-bileraren ondoren, JUAN CARLOSEK ohar bat idatzi zigun bere oinarrizko eskakizuna adierazteko. “Zentzuzkotasunaren iragazkia” aplikatzeko beharraz hitz egiten zuen, ondoren, “aukera posibleen proiektu edo aurreproiektu bihur litezkeen helburu batzuk zehazteko”. Dagoeneko 2000ko hamarkadaren hasieran ARCELOR MITTAL BERGARA SAko Presidentetzan izandako goi-zuzendariaren errealismoa partekatzen zigun. JUAN CARLOS 289 langileren arduraduna zen, eta bere kudeaketak bat egin zuen fusio eta absorzio prozesu luze batekin.
Juan Marik “Zarautz Ongizaterako Tokiko Sarea” deitu zuen horren lehen bileretan, batzuk “Ezagutzaren Kluba” baten alde egin genuen; Juan Carlosek, aldiz, bere pragmatismoarekin tematzen zen: “ezinbestekoa da helburu bat finkatzea eta ondoren hori lortzeko bidea marraztea”. Zarautz lo-herri gisa ikusten zuen, industria-inbertsiorik gabe eta joan-etorri luzeak eragiten zituzten lanpostuekin. Hori zen bere kezka, eta gogoz defendatzen zuen.
Gure konfiantza handitu ahala, Juan Carlos bere umorea oparitzen hasi zitzaigun. Ez dakit beltza zen, baina berehala egiten zigun opari bere umorearekin. Batzuetan satira kritikoa zen, beste batzuetan ironia hutsa, eta ez zen falta umore absurdo edo surrealista ere. Bere begirada desberdina da. Ustekabeko ikuspuntuetatik interpelatzen gaitu, edo sakonki kritikatzen gaituen ekarpenekin harritzen gaitu.
Jakina, ez genekien bere gazte denbora sasoitsuetan San Antonio Txirrindularitza Txapelketa irabazi zuela bere jaioterrian, Bergaran. Eta ez gaitu harritzen politikan egin zuen sartu-irtenak ere, EAJko zinegotzi gisa. Gai pribatu bati heldu behar dionean, ez du ikuspegi indibidualista batetik egiten. Murgilduta dagoen baso-kudeaketa BASOEKIN sozietate mugatua sortzeko aukera bihurtu zen, Euskadiko Basogintza Elkarteen Konfederazioaren (BASOAK) hasierako bultzada izango zena. Eta kontseilari eta idazkari karguak bere gain hartuz egin zuen.
Horrek guztiak bere nortasuna eta esperientzia zizelkatu ditu. Bi opari paregabe jasotzeko zortea izan dugu: bere ERREALISMOA eta bere UMOREA. Eskerrik asko, Juan Carlos! Bera izan da gure kontuak ordenatzen eta administrazioarekiko harreman delikatuak bideratzen lagundu diguna. Berriz ere, ESKERRIK ASKO.

TXOMIN LASA IRASTORZA
Sare sozialetan begira nabilela, honela definitzen duela bere burua aurkitu dut: “Bizitzako denarekiko interesa duena. Gaztea pentsaeraz, eta erretiratua inon ez”. Hara. Kasik ezer ez.
Txomin “paperetan” —izan egunkari, liburu zein kartel— arrastorik uzten ez duten horietakoa da. Bere aztarnak inguruko jendearengan daude. Berarekin topo egiteko eta proiektuak bizitzeko zortea izan dugun pertsonengan. Txominek hots gutxi egiten du taldean, baina beti arduratzen da agintzen zaizkion lanez. Beti profesionaltasunez eta autoexigentziaz. Txominek nonahi dela ekartzen du bere alea eta hartzen du konpromisoa.
Euskal musikaren hastapenetan, hirurogeiko hamarkadaren hasieran Bartzelonako pisu batean Mikel Laboarekin topo egiten zuenean, Mikelek bere Lau Herri Kantako lehen akordeak entseatzen zituen bitartean, edota Ursuako Kantako doinuak edo Bertol Brecht diskokoak kantatzen zituenean, han zen Txomin.
Baina 50 urte geroago, konpromiso bera hartu zuen Gipuzkoako industria enblematiko batek, Herramientas Palmerak, bizi zuen krisi sakonari irtenbidea bilatzeko. Egoerak sakoneko esku-hartzea eskatzen zuen: ekonomikoa, teknologikoa eta komertziala. 80ko hamarkada zen, eta 500 langileak manifestazioetan zebiltzan euren protestak ezagutarazteko. Eskuzko tresnen sektorearen erabateko berregituraketa egitea lortu zuten. Eta Txomin izan zen PALMERA hori BAHCO bihurtu zutenetako bat. Talde bikain baten parte izan zen eta merkatu berriak bilatu zituen Europan, Ekialde Hurbilean eta Latinoamerikan, harik eta eskuzko tresnetan, alikateetan, bihurkinetan, zerrotan eta limetan Europako lider bihurtu arte.
Txomin fundatzaileetako bat da; ZarautzON sortzeko lehen deialdira joan zen, 2012ko maiatzaren 12an, igande eguerdiko 12etan, Arralde Txikin. Gurekin beti agertu du konpromisoa eta laguntzeko prestutasuna, Pedrorekin batera gure bisita gidatuak esploratu eta antolatzeko. Txominen argazki-artxiboak ZarautzONen memoria bizia dira. Inoiz ez zaio ezer eskatu behar izan. Eguna eta ordua gogoraraztearekin nahikoa zen. Amaitzeko, esan genezake Txomin gizatiarra eta konprometitua den errenazentista bat dela. Bere begirada gardenarekin eta bere betiko irribarrearekin. ZarautzONen sortzaile, lankide eta laguna. Eskerrik asko.
Mila esker Txomin eta Nicole. Nola ez.






TXOMIN LASA IRASTORZA

JUAN CARLOS BERRAONDO OYANGUREN
Nolatan lehiatu zen Oria bezalako ibai "koxkor" bat Rin, Tamesis edo Sena bezalako ibai handiekin XVI. mendetik aurrera?
Jakindariren ̶ kultura zientifikoaren aldeko aliantza ̶ lankidetzarekin garatutako dibulgazio zientifikoko programa ibiltari baten parte da.
Herritartasun aktiboari buruzko tailerra: 2026: apirilaren 14an, apirilaren 28an eta maiatzaren 12an. Iraganera begiratu etorkizunerantz joateko.